رسيده است .
وى براى مدتى دراز در اصفهان منصب امامت جمعه و شيخ الاسلامى را عهدهدار بوده است . « 1 » از معاصران و همفكران او يكى فيض كاشانى ( م 1091 ) است كه از جهات زيادى با طريقت وى همراهى داشته و در باب غنا - بر اساس آنچه در كفاية الاحكام وى آمده ، « 2 » نيز در بحث نماز جمعه ، عرفان و بسيارى از امور ، ديدگاههايشان نزديك و ميان آنها موافقت و مؤالفت تام بوده است . « 3 » فيض كاشانى در الشهاب الثاقب از او با عنوان فقيه العصر و فاضل الزمان ياد كرده است . « 4 » محقق سبزوارى در اصفهان نفوذى چشمگير داشته و بدليل داشتن منصب دينى - سياسى ، مخالفان فراوانى نيز از ميان علما داشته است . تندترين مخالف وى شيخ على عاملى ( م 1103 ) از نوادگان شهيد ثانى است كه در كتاب تنبيه الغافلين و تذكرة العاقلين در مسألهء غنا به شدت به وى تاخته است . اين نوشته به زعم شيخ على ، در رد بر رسالهاى است از سبزوارى كه در باب غنا بوده - و البته اگر هم بوده برجاى نمانده - اما شيخ على نه تنها نظر وى را در اين باره رد كرده ، بلكه پا را از انصاف علمى فراتر نهاده و تقريبا هر آنچه ممكن بوده ، از تندى و اهانت در حق وى اعمال كرده است . « 5 » صاحب حديقه الشيعة يعنى عبد الحى رضوى نيز در كتاب خود ، كمابيش انتقاداتى را بر محقق وارد آورده كه ما در گزارش كتاب وى در همين مجموعه ، اشاراتى در آن باره كردهايم .
شرح حال محقق سبزوارى را در منابع زيادى مىتوان جستجو كرد كه مجموع آن آگاهىها را مرحوم سيد مصلح الدين مهدوى در كتاب خاندان شيخ الاسلام اصفهان « 6 » فراهم آورده است . ما در لابلاى مطالب اين مجموعه ، آگاهىهاى فراوانى از وى آوردهايم كه با مراجعه به فهرست اعلام مىتوان به آن موارد دست يافت .
روضة الانوار عباسى
گذشت كه در زمينهء حكمت عملى ، ادب سياسى و اخلاق حكومتى ، كتابهايى با عنوان سياستنامه نگاشته شده است . نيز گفتيم كه سنت سياستنامهنويسى از قرن دوم هجرى در قالب بخشهايى از آثار ادبى و كشكولى آغاز شده و پس از آن به صورت
هامش
( 1 ) . حبيبآبادى ، مكارم الآثار ، ج 3 ، صص 823 - 824 ، خوانسارى ، روضات الجنات ، ج 2 ، ص 68
( 2 ) . ما شرح اين مسئله را در بحث غنا در دورهء صفوى آوردهايم .
( 3 ) . خوانسارى ، روضات الجنات ، ج 2 ، ص 69
( 4 ) . فيض كاشانى ، الشهاب الثاقب ، صص 52 - 53
( 5 ) . نسخهاى از اين كتاب در كتابخانه آية اللّه نجفى به شماره 4033 موجود است ، صاحب روضات ، انتقادات وى را درباره محقق ذيل شرح حال او در روضات آورده است .
( 6 ) . چاپ اصفهان ، 1372 شمسى