مسرّت و اسباب معاشرت پادشاه ايران شاه عبّاس صفوى [ 480 الف ] موسوى در اطراف آفاق ساير و داير گرديد و نسخهء محارباتى كه در تسخير مملكت آذربايجان آن پادشاه سپهر توان را با قيصر روم افتاده در اطراف و آفاق منتشر گرديد مملكتداران و كشورگشايان اطراف آن طرز را قانون جهانبانى دانسته هريك در لباس تشييد مبانى اخلاص و اظهار يكجهتى اراده نمودند كه عيار خود را بر محك اخلاص خالى از غش نقض عهد وانمايند . از آن جمله داراى ممالك هندوستان شاه سليم بن شاه جلال الدّين اكبر بن همايون پادشاه بن ظهير السّلطان بابر شاه از اولاد امير تيمور گوركان يكى از احفاد ايكو تمور را كه از امراى عظام امير تيمور بود ملقّب به خان عالم ، كه در آن زمان پرورش هندوستان به استعداد كسى و جاهى از ساير اعيان مملكت هند ممتاز مىزيست ، ايلچى قرار داده به پايهء سرير ابّهت مسير پادشاه جهان شاه عبّاس ارسال فرمود .
خان عالم در شهور سنهء ستّ و عشرون و الف [ 1026 / 1617 ] داخل محروسهء پادشاه جهان گشته نخست به دار السّلطنهء هرات نزول فرمود . نوّاب اميرالامرايى خراسان حسين خان شاملو والى دار السّلطنهء هرات آن ميهمان نورسيده را به انواع خدمات استقبال نموده جهت انبساط وى سوقيّه و رعاياى هرات را به آيين بستن بازار و دكاكين و آرايش طرقى كه بر محلّ عبور واقع بود مأمور گردانيده جهت سكناى وى منزلى از منازل منزّه كه به حسن عمارت و طيب هوا در دار السّلطنهء هرات ممتاز بود به فروش گرانمايه بياراست و از ارقام و لوازم خدمات آنچه استعدادش به آن وافى بود به عمل آورده كيفيّت نزول ايلچى را معروض پايهء سرير ابّهت گردانيد .
در آن وقت موكب جاه و جلال در قشلاق فرحآباد بساط انبساط گسترده ارادهء يورش آذربايجان بواسطهء انطفاى نواير فساد ، كه در آن حدود اعتلا يافته بود ، از ضمير آفتاب نظير سر زده پيشخانه به آن صوب برافراشته بودند . در جواب عريضهء حسين خان [ 480 ب ] رقم همايون به توقيع وقيع مزيّن گرديد كه خان عالم از دار السّلطنهء هرات به مشهد مقدّس رخت اقامت كشد و شاه نظر خان توكّلى ، كه در آن وقت حاكم و فرمانفرماى مشهد مقدّس بود ، به دستور در خدمات و ارسال اقامات به آنچه استعدادش وافى باشد دقيقهاى مهمل نگذارد . همچنان از راه مشهد مقدّس بر نيشابور و سبزوار و بسطام و دامغان طىّ وادى نموده فرمانفرمايان آن محال كه بر ممرّ عبور قافلهء خان عالم باشند از خدمات و تقديم اقامات فراخور استعداد خود تقصير نورزند تا در هر مقام كه موكب جاه و جلال مقيم باشد در آن مقام از تلثيم ساحت حضور در مراتب خويش افزايد .
چون فرستادهء حسين خان از پايهء سرير عزّت معاودت فرمود رقم اشرف به مضمون
روضة الصفويه ( فارسى ) — صفحة 875
مساهمون: ميرزا بيگ جنابدى
ص٨٧٥