در متانت افزوده آذوقه و ما يحتاج آنچه بايستى بود نقل نمودند .
پس از آن محمّد پاشا با دويست هزار سوار محارب از جنود شام و حلب و مصر و ارزن الروم و انطاكيه و سيواس و بعلبك و تاتار و اعراب و اكراد و الوار به استظهار و استعداد تمام داخل ولايت ايروان و قلعهء ايروان را احاطه نمود . بعد از چند روز متوجّه تسخير قلعه گرديده و حوالات رفيع بر ظاهر قلعه نصب فرمودند [ 468 ب ] و بر فراز آن حوالات توپچيان روم با توپهاى عظيم قرار گرفته همگى استخلاص قلعه را پيشنهاد همّت گردانيدند .
پادشاه جهاندار نيز چنان كه مذكور گرديد قلعه را در متانت افزوده از خارج با سپاه ستاره جاه به مسافت [ ى ] كه دورى دو سپاه تقاضا كند بر حوالى و حواشى آن خيل انبوه قرار گرفته به نوعى كه احدى را ياراى خروج نبود . چنانچه امامقلى خان خلف صدق اللهويردى خان ، كه بعد از فوت والد نامدار حسب الحكم پادشاه كامگار به قائممقامى پدر بزرگوار و دارايى مملكت فارس منصوب و مأمور بود ، با سپاه فارس و اهواز و ساحل بحر عمّان و بنادر و الوار كوهكيلويه و لار و بحرين كه مجموع بيست هزار سوار نامدار بودند بر طرف يمين سپاه روم معيّن فرمودند و بر طرف يسار سپهسالار ايران قرچغاى خان را ، كه در آن زمان به خطاب مستطاب سپهسالارى معزّز و موقّر گرديده بودند ، با غلامان كوچك و سپاهيان و توپچيان تيزچنگ ، كه عدد ايشان به دوازده هزار سوار مىرسيد ، اقامت نمودند . همچنين خلف لشكر روم را از آراستن سپاه گنجعلى خان و قراحسن خان استاجلو حاكم همدان در متانت افزودند و رايات صفوى آيات با سى هزار سوار از شجعان آذربايجان و ساير امرا در مقابل سپاه روم با سپهر برين دمساز كردند .
بالجمله حدود و جوانب معسكر روم بر نهجى كه محاربهء آن قوم مقرّر بود سپاه ستاره جاه قزلباش به نوعى احاطه نمودند كه احدى را جهت حصول آذوقه و ضروريات ديگر ياراى خروج نبود . سپاه روم از داخل عرّابه اصلا به خروج مبادرت نمىنمودند و در همه حال قانون عثمان را نصب العين ساخته همگى همّت بر تسخير قلعه مصروف مىداشتند . تا آن كه بعد از انقضاى مدّتى كه ذخيرهء آن قوم به تنقيص رسيد و بواسطهء احاطهء قزلباش حدود و اطراف معسكر روم احدى را [ 469 الف ] ياراى خروج نبود از اين جهت رأى محمّد پاشا بر آن قرار گرفت كه جمعى انبوه را جهت حصول آذوقه به طارف منتشر گرداند و موازى چهل هزار سوار لبّ لباب سپاه روم را با سردارى صاحب حزم به طرفى كه نوّاب امامقلى خان در آن طرف معيّن بود ارسال گردانيد . نوّاب خانى با سپاه متعلقهء خويش راه بر آن گروه چون سدّ كوه مسدود گردانيد .
در اين وقت پادشاه دارا رأى چون شوكت و كميّت سپاه مخالفان را كه به اضعاف مضاعف سپاه امامقلى خان بودند ملاحظه فرمود امر جهانمطاع به صدور انجاميد كه
روضة الصفويه ( فارسى ) — صفحة 858
مساهمون: ميرزا بيگ جنابدى
ص٨٥٨