چون جداول و انهار به بحر موكب جاه و جلال پيوسته از تقبيل ساحت عرش مساحت در مراتب خويش افزودند .
امّا سپاه روم كه با آن عدّه و هجوم داخل محروسهء پادشاه مظفّرلوا گرديدند احمد پاشا ، كه به جودت حزم و انديشه از ساير سرداران ممتاز مىزيست ، بر آن قرار گرفت كه نخست از قلاع حصين آذربايجان قلعهاى به تصرّف خويش درآورد و آن قلعه را به ذخيره و ما يحتاج سپاه مملو دارد و آنگاه به استظهار آن به تسخير و انتزاع آذربايجان پردازد . بر طبق اين انديشه قلعهء ايروان را مناسب دانسته عنان عزيمت به تسخير آن قلعه معطوف گردانيد .
196 ذكر محاصره نمودن محمد پاشا قلعهء ايروان را و بعد از جدّ و اجتهاد ورزيدن و مغلوب گشتن [ 468 الف ] به هزار حيله از آن محاصره رخت به مأمن نجات كشيدن
. بعد از آن كه محمّد پاشا انديشهء تسخير قلعهء ايروان نموده تصميم داد منهيان آن حدود حقيقت آن انديشه معروض ايستادگان بارگاه جلال گردانيدند و در مقام محافظت آن قلعه فرمان قضا جريان به صدور انجاميد كه اميرالامراى چخورسعد امير گونه خان قاجار با سه هزار سوار از شجعان قاجار و ده هزار سوار ديگر از توپچيان قدرانداز خراسان و اصفهان و مازندران داخل قلعهء ايروان گردند ؛ چنانچه خراسانيان در تحت تدبير و فرمان احمد سلطان مچكى ترشيزى و اصفهانيان تابع امر مير فتاح اصفهانى و مازندرانيها در تحت تصرّف يكى از اعيان مازندران باشند و مجموع تابع امر و نهى اميرالامرايى اميرگونهخان و ما يحتاج قلعه از آذوقه و عليق دواب و آلات حرب و سرب و شوره و داروى تفنگ ساخته و روغن مأكوله و غير مأكوله آن مقدار كه در مدّت سه چهار سال به مئونت بيست هزار كس وفا نمايد نقل قلعه نمايند .
نوّاب اميرگونهخان بر حسب فرمان داراى زمان قبل از نزول محمد پاشا و عساكر روم با احمد سلطان ترشيزى و توپچيان خراسان و مير فتاح و توپچيان اصفهان مجموع دوازده هزار توپچى قدرانداز معركه ديدهء كارزار ، كه هريك در روز مصاف خود را با رستم و اسفنديار مقابل مىدانستند ، به استظهار اقبال پايدار پادشاه صفوى و استعداد وافى داخل قلعهء ايروان گرديدند و تا آمدن سردار روم اطراف آن را از برج و باره و حفر خندق