فرمودند . چون روزى چند بر حسب دلخواه پادشاه برومند بر آن نهج منقضى گرديد مراد پاشا ، وزير اعظم قيصر ، با سپاهى انبوه به عزم تصرّف مملكت آذربايجان و انتقام غلبهء پادشاه جهان متوجّه آذربايجان گرديد . خبر ورود آن سپاه گران به پادشاه جهان منهيان سرحد رسانيده پادشاه ممالكگشاى نيز بحور جنود و شطوط عساكر متلاطم گردانيد و سپاه موقوفه را از ساحت قراچمن طلب فرموده به عرض سپاه امر أعلى به صدور انجاميد . بعد از عرض ديدن بيست هزار [ 447 الف ] سوار نامدار در موكب همايون موجود بودند ؛ چه اكثر سپاه بعد از نهب و تاراج اموال اكراد مراغه متفرق گشته به مقام و مسكن خويش مراجعت نموده بودند و در آن وقت حضور و اجتماعشان مقدور نبود . با وجود قلّت سپاه پادشاه جهانپناه از آن مقدار سپاه كه موجود بودند بعضى مبارزان نامى را به استقبال عساكر روم فرستادند .
آن جماعت تا الكاى طسّوج و شبستر عنان جلادت به مراكب جسارت سپردند و متوطّنان آن ولايت و ديگر ولايات قريب ممرّ آن سپاه را جمله بر مواضع و قلاع و سقناقات حصن رانده ذخاير ايشان را از اجناس مأكولهء دواب و انسان آنچه در آن ولايت موجود بود حمال ديگر مواضع نمودند و آنچه ممكن النقل نبود احتراق داده نوعى نمودند كه از حبوب و اغنام و مواشى و هيمه و كاه و فواكه رطبه و يابسه ، آنچه اسم شىء بر آن اطلاق نمايند ، در آن موضع آثار نگذاشتند . بعد از آن مراجعت نموده در انديشهء دفع فساد آن سپاه سحاب تدبير متقاطر گردانيدند و مراد پاشا از بلدهء وان بر طريق خوى به مرند و از آن مقام به ظاهر تبريز نزول نموده كنار رودخانهاى كه در سفلاى تبريز واقع است لشكرگاه گردانيدند .
پادشاه مؤيّد بعد از مراجعت سپاه منصور در باب محاربه و عدم محاربه متردّد خاطر گشته از سرداران سپاه در آن باب استكشاف فرمودند . تبارزه و بعضى از اعيان حضرت را رأى بر آن قرار گرفت كه موكب فلك سطوت در بلدهء تبريز اقامت ورزيده گذرهاى محلّات و كوچه بندرها را مسدود دارند و توپچيان خاصّه و تبارزه به انداختن تفنگ و ضربزنگ در آن موضع حصين بلدهء تبريز را از نكايت اضداد صيانت نمايند و غازيان و مبارزان نامدار روز به روز به خروج مبادرت نموده به محاربه دمار از روزگار روميّه برآورند . بعضى از اركان دولت موافق رأى ملكآراى پادشاه ممالكگشاى تزييف اين فكر نموده خاطر بر آن قرار داشتند و انديشه بر آن گماشتند كه مواكب سپهر مراتب [ 447 ب ] در عقب جبل سرخاب ، كه در شرقى تبريز واقع است و محلّى است حصين بر كنار رودخانهء آجى محدود به جبال شاهقه و منحصر در يكراه ، در آن موضع نزول
روضة الصفويه ( فارسى ) — صفحة 825
مساهمون: ميرزا بيگ جنابدى
ص٨٢٥