عقد ازدواج يكى از روميّه داشته در حين نزول موكب همايون و غارت نمودن تبارزه روميّه را آن پير زال نيز بر وفق تقاضاى طبيعت به امداد دختر خويش داماد رومى خود را به قتل رسانيده سرش به درگاه جهانپناه رسانيد . بدين دستور دار السّلطنهء تبريز از لوث وجود روميّه صفت تطهير يافته در تمام بلدهء تبريز رومى [ اى ] در قيد حيات نماند إلّا قلعهاى كه محلّ اقامت على پاشا و اعيان روميّه بود .
على پاشا چون بر نزول موكب جاه و جلال [ 408 ب ] به دار السّلطنهء تبريز استطلاع نمود دود حيرت و انديشه به دماغش تصاعد نموده متحيّر گرديد . از غايت جهل و بىخردى محاربهء پادشاه ايران را سهل و آسان شمرده متوجّه تبريز گرديد . از ثقات استماع افتاد كه على پاشا وجود با جود پادشاه ايران را يقين ندانسته چنان تعقّل نمود كه ذو الفقار خان بر اين امر جرأت نموده بنا بر مواضعه و تزوير وجود پادشاه زمان را مذكور مىگرداند . چون در حالت محاربه عكس گمانش بر وى ظاهر گرديد لا علاج بنا بر مباهات بر آن امر اصرار ورزيده آن چنان ظاهر مىگردانيد كه دانسته بر حرب پادشاه ايران اقدام نمودهام .
القصّه ، على پاشا با دوازده هزار سوار از سلماس متوجّه تبريز گرديد . خبر اين جسارت بر حجاب بارگاه عرش اشتباه به ظهور پيوسته آن مقدار توقّف جايز داشتند كه جنود روم به قريهء صوفيان ، كه در هشت فرسخى تبريز واقع است ، نزول نمود . پس به استقبال آن گروه رايت صفوى آيت ارتفاع داده ذو الفقار خان را بر مقدّمه ارسال داشتند .
از عقب مقدّمه پادشاه جهاندار با بقيّهء سپاه و جمعى از پيادگان خراسان و تبريز بر موكب دلدل شعار سوار گرديده چون مهر بر فلك دوّار روان گشت . ما بين تبريز و صوفيان تلاقى فريقين دست داد . با آن كه مخالفان زياده از عساكر فيروزى مآثر بودند و توپ و تفنگ بسيار كار مىفرمودند به اقبال پادشاه جهان چون چشم قزلباش بر روميان افتاد جمله چون شاهين به جانب مرغابيان شتابند بىاختيار از يمين و يسار ، بعضى با اسنّهء ثعبان كردار و بعضى با سيوف به زهر آبدار بر بادپايان برقرفتار حمله برده به صرصر هيجا هجوم خرمن ثبات و سكون جنود روم به باد فنا دادند . از تواتر حملات متعاقب متوالى بعد از اندك ساعتى روميّه چون روباه از حملهء غضنفر يا از صدمهء شاهين كبوتر گريز [ 409 الف ] بر ستيز اختيار نموده يكى بر ديگرى در گريز سبقت مىجست .
على پاشا در اين حال بر وجود با جود پادشاه عاقبت محمود متيقّن گشته چندان كه مراجعت جنود خويش كوشش نموده فايدهاى مترتّب نگرديد و بالاخره به قيد أسر گرفتار گشته سپاهش در جبال و قفار پريشان گرديدند . مبارزان نامدار قزلباش بر عقب گريختگان بر مراكب استعجال كوشش نموده جمعى كثير از ايشان قتيل و دستگير
روضة الصفويه ( فارسى ) — صفحة 769
مساهمون: ميرزا بيگ جنابدى
ص٧٦٩