گرديد دفع فساد و گوشمال وى از اهمّ مهمّات دانسته به احضار عساكر منصوره فرمان قضا جريان به اطراف ممالك منتشر گردانيد و مقرّر داشت كه به موعد مقرّر سپاه رزمخواه در ظاهر بلدهء مرو اجتماع نمايند . آنگاه رايات صفوى آيات از دار السّلطنهء اصفهان اعتلاء يافته بساط بزم و باده منطوى گرديد و در شهور سنهء ثمان و ألف [ 1008 ه / 1599 م . ] به صوب دار الملك خراسان بر اشهب گردون توان خرامان گشت . چون مظنّه آن بود كه نور محمّد خان از سطوت و بيم پادشاه جهان به قلاع حصين تحصّن نمايد و بدين سبب تنبيه وى در عقدهء تعويق افتاده سرانجام مهام متمادى گردد لهذا شاهد اين عزيمت را در غشاوهء استتار نهان داشته حتّى مقرّبان و اعيان بر اين مطلب اطّلاع نداده بر عزيمت سير و تماشاى بساتين دار السّلطنهء هرات عنان به ابلق خوشخرام داد .
چون بلدهء طيّبهء هرات از يمن قدوم پادشاه خجسته صفات غيرتافزاى حظاير قدس گرديد به مسامع جلال رسيد كه نور محمّد خان جهت آن كه قاسم كبوترباز نامى كه از اعيان حضرتش بوده و حكومت نسا و ابيورد به وى متعلّق داشته در آن ولا با وى دم از عصيان زده و از توجّه به درگاه وى متقاعد گشته ورزيده بنابراين به قصبهء ابيورد آمده قاسم مذكور را محاصره نموده [ 394 ب ] همگى همّت بر اخذ وى مصروف دارد . پادشاه جهانگشاى بعد از تحقيق اين مقدّمه فرصت غنيمت دانسته با اين مقدار سپاه كه در ظلّ رايت صفوى آيت مجتمع بود همّت والانهمت بر اخذ و تصرّف وى مبسوط داشتند و به اعتماد آن كه سپاه موعود در ظاهر مرو اجتماع نمودهاند با آن كه تا ورود ميمنت ورود همگى سپاه به موكب جهاننورد ملحق خواهند گشت به كميّت جنود نپرداخته با پنج شش هزار سوار بر سبيل ايلغار در طىّ مسافت مسارعت ورزيد .
از آن طرف نور محمّد خان با دوازده هزار سوار محارب در ظاهر ابيورد بر توجّه رايات عزّت و اقبال مطّلع گرديد چون اوراق اشجار از صدمهء طوفان آتشبار قبل از وصول پادشاه كامگار بر مراكب ادبار راه فرار پيش گرفته خود را به بلدهء مرو رسانيد و تا ورود موكب عزّت بلدهء مرو را متانت داده ذخيرهء بسيار جمع آورد .
پادشاه جهاندار بعد از فرار وى در ظاهر قصبهء ابيورد نزول اجلال فرمود و همّت و الا بر تسخير آن قلعه گماشته به ارتفاع حوالات و سيبههاى مشرف بر باره امر فرمود . در آن وقت نيز اثرى از ورود سپاه ظاهر نگرديده خاطر مهر مآثر از اين ممرّ چون زلف بتان به غايت پريشان بود تا آن كه نوّاب اللهويردى خان ، والى فارس ، با سپاه فارس به پاىبوس [ ى ] و سجدهء اشرف مشرّف گشته فىالجمله اطمينانى حاصل گرديد . بعد از انقضاى مدّت معلوم كه قلعه قريب به انتزاع رسيده قاسم مذكور طالب امان گرديده به خروج
روضة الصفويه ( فارسى ) — صفحة 749
مساهمون: ميرزا بيگ جنابدى
ص٧٤٩