دامن مظلومان كوتاه گرديد .
چون دار الملك اصفهان از كثرت آب و استعداد شهرت و خلايق بيشمار مطبوع طبع فردوسآيين پادشاه سپهر تمكين آمده در آن وقت [ 370 الف ] اصفهان را دار الملك گردانيد و همگى همّت والانهمت بر ترتيب و تعمير آن بلده مصروف داشته نخست به توسعهء ميدانى كه در پيشگاه امامزادهء واجب التعظيم هارون ولايت واقع بود فرمان مطاعهء لازمالاطاعه به نفاذ پيوست . در اندك زمان بر حسب فرمان داراى زمان اصفهانيان ميدانى وسيع و عريض ، مربّع قائم تخمينا با سيصد جريب به جريب معمول اصفهان ترتيب داده چنانچه از مشاهدهء آن ناظران را بهجت افزودى . در وسط ميداندارى جهت قپق انداختن در غايت ارتفاع زده اكثر اوقات در آن ميدان وسيع پادشاه زمين و زمان ساحت آن را از لعب صولجان چون سپهر چهارم مزيّن داشته از غيرت گوى غلطانش كلف قمر داغ جبهه مهر گرديدى و از رشك صولجانش محور فلك بهرام چون زلف بتان مشوّش و پريشان گشتى . در بعضى اوقات ديگر به پيمودن اقداح راح ريحانى و مؤانست پرىرخان روحانى سرود عيش به بزم ناهيد رسانيدى . بيان تعمير بلدهء اصفهان عنقريب از معمار همّت پادشاه ايران از مساعدهء زمان مترصد است - ان شاء اللّه .
القصّه مملكت عراق چون دار الامان كرمان از لوث وجود مفسدان سمت طهارت يافت همّت والانهمت بر آن مصروف گردانيد كه ساير ممالك از لوث وجود طاغيان ياغى بپردازد . بنابراين فرهادبيگ قرامانلو را ، كه از نتايج بيرامبيگ قرامانى بود و آثار شهامت و اصابت رأى از ناصيهاش هويدا و به قيادت جيوش از ساير ايستادگان درگاه سپهر اشتباه گوى تفرّد مىربود ، بر مدارج جاه و عزّت ترقى فرموده يد اقتدار وى قوى گردانيد و به منصب خانى و اعطاى طبل و علم و قيادت خيل و حشم سر افتخارش از منزل بهرام بگذرانيد . آنگاه ولايت آذربايجان را آنچه در تصرّف قزلباش بود به وى ارزانى داشته در دفع و رفع مفسدان آن ديار مطلقالعنانش [ 370 ب ] گردانيد .
نوّاب فرهاد خان به امر واجب الاتباع ترتيب سپاهى مستعدّ نموده رايت عزيمت به صوب آن ممالك مرتفع گردانيده در اندك زمان ساحت دار الملك آذربايجان از وجود مفسدان پرداخته در دار الارشاد اردبيل اقامت نمود . به مرور همّت بر تسخير و انتزاع ولايات گيلان مصروف داشته قزلآغاج و ولايت آستارا و گسگر و طالش از متصرّفاتش انتزاع فرموده تصرّف نمود . اكثر قلاع متين آن حدود را كه پادشاهان ذو اقتدار از فتح آن به عجز و قصور اعتراف نمودند به نيروى اقبال بىزوال به حيطهء تصرّف درآورده پادشاه جهان را خدمات پسنديدهء وى قبول طبع همايون افتاده صعود وى بر مدارج جلال بر ذمّهء احسان و عاطفت خسروانه واجب دانست و آنچه از آن ممالك به حيطهء تصرف
روضة الصفويه ( فارسى ) — صفحة 714
مساهمون: ميرزا بيگ جنابدى
ص٧١٤