انتقال نموده آن قلعه را به ذخاير بسيار و آلات حرب بيشمار مشحون گردانيد . آنگاه از ولايت متصرفة فيه ايل و احشامى كه در آن موضع متوطّن بودند قريب به سه هزار سپاهى نامدار سامان داده با رعايا و زيردستان و سپاهى سلوك نيكو پيش گرفت .
چون مهمّاتش در آن ولايات فىالجمله قرار گرفت تصرّف مشهد مقدّس از افق خاطرش سر زده بر نيّت طواف ملايكمطاف عزيمت مشهد مقدّسه نموده در شهور اربع و تسعين و تسعمائه [ 994 ه / 1586 م . ] به سمت مشهد مقدّس روان گرديده با تمامى سپاه در خارج شهر نزول نموده خيمه و خرگاه به سپهر برين برافراشت و بعد بر نيّت زيارت امام همام واجب الاحترام با معدودى چند داخل شهر گشت . چون از آداب زيارت فارغ گرديد اعيان حضرت و ملازمان خاصّهاش يكانيكان بر نيّت زيارت به درون شهر آمده تا گروهى انبوه متجاوز از حدّ الوف بر سر وى جمع آمدند . آنگاه سليمان خان نبيرهء عبد اللّه خان استاجلو را ، كه بر حسب فرمان پادشاه مؤيّد شاه سلطان محمّد والى مشهد مقدّس و بيگلربيگى ممالك خراسان بود ، از آن مملكت عذر خواسته در حكومت مسلوبالاختيارش گردانيد . در آن مقام واجب الاحترام از روى استقلال به دارايى آن محال اشتغال نموده خطبه و سكّه به نام نامى و اسم سامى پادشاه جوان شاه عبّاس صفوى مقروء و مضروب ساخته با رعايا و سدنهء آن آستان ملايكآشيان بلكه با كافّهء انام از سپاهى و رعيّت سلوك نيكو پيش گرفته دست گوهربار به بذل و احسان گشوده سپاهيان را به اقطاع و دراهم و مركبان راهوار سرافراز و ممتاز مىگردانيد .
در خلال اين احوال قاصدان سخندان نزد حكّام و امراى خراسان ارسال داشته بعضى از ايشان را [ 333 الف ] به نصايح و مواعظ از طريق خلاف به سبيل وفاق مايل گردانيد . از آن جمله بوداق خان چگنى و اولادش را با خود متّفق گردانيد . چون اصرار مخالفت از درويش محمّد خان روملو والى نيشابور ، مكرّرا ملاحظه فرمود تأديب وى بر ذمّت همّت لازم دانسته همّت بر انتزاع نيشابور مصروف گردانيد و با سه چهار هزار سوار نامدار به حوالى نيشابور رفته مدّت سه چهار ماه به محاصرهء وى اشتغال نمود .
درويش محمّد خان روملو نيز در مدافعه نهايت اجتهاد به عمل آورده چندان كه ملازمان مرشد قلى خان در انتزاع قلعه كوشش نمودند فايدهاى مترتّب نگرديد . بالاخره به ارتفاع حوالات و حفر نقب پرداختند . چون مشرف بر انتزاع قلعه گرديدند درويش محمّد خان تن به صلح داده مصلحان در اصلاح ما بين ساعى گشتند . مصالحه بر آن قرار گرفت كه نوّاب مرشد قلى خان از حوالى نيشابور كوچ فرموده تا مدّت سه ماه اگر اثرى از سپاه عراق به ظهور آيد فبها و الّا بلدهء نيشابور را به متابعان مرشد قلى خان سپارند . از طرفين بر اين مصالحه رضا داده نوّاب خانى ترك محاصره داده به مستقرّ دولت يعنى مشهد مقدّس مراجعت فرمود .
روضة الصفويه ( فارسى ) — صفحة 656
مساهمون: ميرزا بيگ جنابدى
ص٦٥٦