عبّاس حسينى موسوى است كه به تأييد ايزد متعال و توفيق هادى اقبال خوانين عالىمقدار علىقلى خان شاملو و مرشد قلى خان استاجلو سبب ارتقاى مدارج و علّت اعتلاى معارج اين دولت ابدى و اقبال سرمدى گشته در تشييد اساس خلافت و تمهيد بساط سلطنت آن پادشاه عاليجاه نهايت اجتهاد به عمل آوردند و چون از اطاعت امراى تركمان و معاونت معاندان مأيوس مطلق گشتند و اجوبهء مراسلات [ ى ] كه به نزد امرا ارسال داشته بودند نه بر وفق مدّعا استماع نمودند نايرهء عصبيّت و اعراق حميّت ايشان در التهاب آمده خاطر بر آن قرار دادند كه در ركاب ظفر انتساب پادشاه والاجناب شاه عباس صفوى به طرف امراى مستنكفه توجّه نموده همگنان را شاء ام لا به قيد اطاعت و فرمانبرى درآورند و اگر بر استنكاف اصرار ورزند به تيغ بىدريغ رشتهء [ 303 الف ] حياتشان انقطاع داده از مطاوعان ديگرى به جاى ايشان نصب فرمايند .
بر وفق اين اراده به احضار عساكر موافق از شوامله و استاجلو فرمان مطاعه ساير داشتند . شاملوانى كه در هرات رود و بلوكات غوريان ، كوسويه ، قاين و قهستان اقامت داشتند جمله در ظلّ رايت فتح آيت علىقلى خانى اجتماع نمودند . همچنين استاجلوانى كه در ولايت خواف و ولايت جام بودند در زير لواى مرشد قلى خان جمعيّت نمودند . از ديگر ولايات و ايل و احشام توابع هرات و بادغيس قريب به هشت هزار سوار نامدار در دار السّلطنهء هرات در زير رايت سپهر آيت شاهزادهء فلك اقتدار اجتماع كردند . پس در ساعتى مختار خوانين نامدار در ركاب شاهزادهء سپهر اقتدار با آن سپاه جرّار به صوب مشهد مقدّس رايت عزيمت به ذروهء تدوير بهرام رسانيدند . ( 206 )
مرتضى قلى خان پرناك بعد از اطّلاع بر توجّه سپاه فيروزى دستگاه از امراى خراسان آنان كه سر به ربقهء اطاعت پادشاه جوان در نياورده بودند استمداد نمود . چون خوانين نامدار در ظلّ رايت پادشاه كيوان وقار به ظاهر مشهد مقدّس نزول اجلال فرمودند ، مرتضى قلى خان با سپاه گران خراسان از مشهد به خارج ميل نموده در درب صيدگاه لشكر قرار داد . خوانين عالىشأن در خارج درب نوغان سراپردهء پادشاه نوجوان به ذروهء تدوير كيوان برافراشته اطنبهء خيام به اوتاد قيام مربوط گردانيدند . آنگاه هر روز جمعى از تراكمه و شوامله در ميدان كارزار عنان محاربه به مراكب اقتدار سپرده گاهى غالب و گاه مغلوب مىگرديدند .
در اين اثنا سليمان خليفهء تركمان والى سركاتون با هزار سوار به مدد مرتضى قلى خان آمده در حين غروب آفتاب از طرف كوهستان طرق خود را به معسكر [ 303 ب ] مرتضى قلى خان رسانيدند . تراكمه را از وصول وى وثوق تمام حاصل گرديد . بعد از انقضاى روزى چند جنگ سلطانى پيش گرفتند و از طرفين به تعبيهء جنود و تسويهء صفوف
روضة الصفويه ( فارسى ) — صفحة 610
مساهمون: ميرزا بيگ جنابدى
ص٦١٠