تا نسخهء قرون و دهور « 1 » منظور انظار نظاير « 2 » گرديده ، نظير كتاب تاريخش در هيچ تاريخ به نظر نرسيده . و هنروران جهانديده ، « 3 » نديدهاش بديدهء ديد ، نديدهاند و خودفروشان اسواق « 4 » سخن ، خريدهء « 5 » اين جريده « 6 » را جريده جريده « 7 » بندهء درم خريدهاند .
جلاميد « 8 » جلامند « 9 » شطور [ 1 ] « 10 » سطور « 11 » ، و سنگلاخ « 12 » كلام « 13 » كلامش تمام در و گوهر شاهوار است ، و جنادل « 14 » دلنواز الفاظ انيق « 15 » ، و ظرر « 16 » طرير « 17 » ظرير [ 2 ] « 18 » طرز تلفيقش [ 3 ] ، سراسر جواهر رنگين آبدار . هر جزوى از اجزايش را با نثر لآلى « 19 »
هامش
[ 1 ] - عت ، مشطور .
[ 2 ] - عت ، طرر طرير طرطرر .
[ 3 ] - نو ، تلقيفش .
( 1 ) - ج دهر ، روزگار
( 2 ) - افاضل . اماثل . ( ر ب ) .
( 3 ) - مانند ، همتا . ( ر ب ) .
( 4 ) - ج سوق ، بازار .
( 5 ) - زن دوشيزه . ( ر ب ) .
( 6 ) - نبشتهء روشن كردهشده . ( ر ب ) .
دفتر .
( 7 ) - گروه گروه ( ر ب ) .
( 8 ) - ج جلمود ، بضم اول ، خرسنگ . ( ر ب ) .
( 9 ) - مركب از جلا ، روشنى + مند پسوند اتصاف .
( 10 ) - ج شطر ، نيمهء چيزى و پارهاى از آن .
( 11 ) - ج سطر .
( 12 ) - در اين كلمه ايهامى است به يكى از تأليفات مؤلف بنام سنگلاخ كه فرهنگ تركى به فارسى است .
( 13 ) - زمين درشت سطبر . ( ر ب ) .
( 14 ) - ج جندل بفتح اول و سوم سنگ كه برداشتن توانند . ( ر ب ) .
( 15 ) - زيبا ، بشگفتآورنده . ( ر ب ) .
( 16 ) - سنگ تيز ( لغد ) . خوش منظر .
( 17 ) - سنان طرير ، تيز . ( لغد ) .
( 18 ) - زمين سنگناك درشت . ( لغد ) ظرر . . . طرز تلفيق ، اضافهء مشبه به است بمشبه . و طرير ظرير صفت ظرر است .
( 19 ) - نو ، در شرح اين كلمه نوشته است : افشاندن مرواريد . عت و ديو ، نام كتابى است . ط ، نام گياهى است ( ! ) قطع نظر از ايهامى كه در اين كلمه بمعنى لغوى آن موجود است ، شك نيست كه مؤلف از اين عبارت كتابى مخصوص را در نظر دارد و نوشتههاى وصاف الحضرة را همانند آن مىداند . در كشف الظنون كتابى بدين نام از تأليفات محمد بن ابى جمهور احسائى متوفى پس از سال 878 آمده ولى موضوع آن علم فقه است و نمىتوان گفت مؤلف آن كتاب را در نظر داشته است . كتاب ديگرى بنام نثر اللآلى تأليف ابو على طبرسى ( م - 548 ه ق ) است كه بعضى آن را تأليف فضل اللّه راوندى ( م - 548 ) يا قطب راوندى ( م - 573 ) دانستهاند .
( فهرست كتابهاى اهدائى مشكاة ج 2 ص 138 ) . اين كتاب در شرح كلمات قصار حضرت على عليه السلام است و به فارسى و تركى نيز ترجمه شده و بنظم آمده است و ظاهرا مقصود مؤلف همين كتاب باشد . رجوع شود بفهرست كتابخانهء اهدائى آقاى مشكاة تأليف آقاى منزوى ج 2 ص 137 - 141 ) .