از سرب « 1 » عدم سارب « 2 » ساخت . و حديد « 3 » را از حكمت سديد « 4 » جوهر
« فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ »
« 5 » ، كرامت كرد . و خار صينى « 6 » را چون گل بىخار ، در بوتهء تربيت پرورد [ 1 ] . و در تركيب [ 2 ] ثانى « 7 » نقش نباتى تكوّن « 8 » پذيرفته در وى [ 3 ] صفات « 9 » صفات « 10 » و معادن ، بضميمهء قواى تنميه « 11 » ، و تغذيه و استكمال اقطار جسم « 12 » و خواص افعال نوعى و شخصى « 13 » مجتمع آمد و آثار
« فَأَنْبَتْنا بِهِ جَنَّاتٍ وَ حَبَّ الْحَصِيدِ . وَ النَّخْلَ باسِقاتٍ لَها طَلْعٌ نَضِيدٌ »
« 14 » بظهور پيوست . و فحواى « 15 »
« وَ أَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ »
« 16 » ، و مدلول
« ثُمَّ يُخْرِجُ بِهِ زَرْعاً مُخْتَلِفاً أَلْوانُهُ ثُمَّ يَهِيجُ »
« 17 » جلوهء نموّ و نمود « 18 » نمود .
از فيض مرحمتش غواذى [ 4 ] « 19 » غوادى « 20 » ، بىعوادى « 21 » ، بنات [ 5 ] گلگون ثياب « 22 » نبات را در مهد بستان ، پستان پرلبان « 23 » بر لبان گذاشت « 24 » و [ 6 ] و به امداد « 25 »
هامش
[ 1 ] - نو و ط ، بپرورد .
[ 2 ] - عت ، و تركيب .
[ 3 ] - ط ، و روى .
[ 4 ] - ط ، عواذى .
[ 5 ] - عت ، نو ط ، نبات
[ 6 ] - عت ، بامداد .
( 1 ) - خانهء كندهء زير زمين . ( ر ب ) . قنات ( المنجد ) .
( 2 ) - ظاهر ، آشكار ( ناظم الاطباء ) .
( 3 ) - آهن .
( 4 ) - محكم ، درست ، استوار .
( 5 ) - از آيهء 25 سورهء حديد .
( 6 ) - روى ( ذيل القواميس دزى ) .
( 7 ) - ر ك تعليقات .
( 8 ) - مص باب تفعل ، شدن ، موجود شدن ، وجود .
( 9 ) - ج صفة .
( 10 ) - سنگ سخت تابان كه هيچ نروياند . ( ر ب ) .
( 11 ) - گواليدن ( ر ب ) . رشد كردن . اشاره بدين است كه در اين مرحله رشد جسمى كمال يافته است .
( 12 ) - ر ك تعليقات .
( 13 ) - ر ك تعليقات .
( 14 ) - پس رويانيديم بدان ( باران ) بستانها و دانهء دروده و خرما بنهاى بلند كه آن را شكوفههاى متراكم است ( از آيهء 9 و 10 سورهء ق ) .
ر ك تعليقات .
( 15 ) - معنى و مضمون سخن ( ر ب ) .
( 16 ) - و رويانيديم در آن ( زمين ) از هر صنف ، نيكو و بهجتافزا ( از آيهء 7 سورهء ق ) .
( 17 ) - سپس بيرون بياورد بدان ( باران ) كشته ايرا كه گوناگونست رنگهاى آن پس خشك مىشود ( از آيهء 22 سورهء زمر ) .
( 18 ) - ( مص مرخم ) آشكار شدن و اينجا مقصود خودنمائى و اظهار وجود است .
( 19 ) - اين كلمه در ط آهسته معنى شده و مسلما خطاست . در نسخهء عت ، دايه معنى شده و در مهذب الاسماء نيز غاذيه بمعنى دايه و جمع آن غواذى آمده .
( 20 ) - ج غاديه ابر كه بامداد برآيد . ( مهذب الاسماء )
( 21 ) - بازدارندگان ( ر ب ) . مانع
( 22 ) - ج ثوب . از بنات گلگون ثياب نبات ، گلهاى قرمز مقصود است
( 23 ) - شير زن ( لغتنامه ) .
( 24 ) - اين عبارت متأثر از ديباچهء گلستانست . رك مقدمه
( 25 ) - مص باب افعال ، يارى .