لَهُ مالًا مَمْدُوداً وَ بَنِينَ شُهُوداً »
« 1 » مخصوص بود ، بطبع
« ثُمَّ يَطْمَعُ أَنْ أَزِيدَ »
« 2 » و نداى
« هَلْ مِنْ مَزِيدٍ »
« 3 » باز ديده و دهان آز بازميداشت . هر چند كه معدهء خزائنش از نفائس معدّه ممتلى مىشد بمصداق
« إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً »
« 4 » التهاب ولوع « 5 » نفس ولوعش « 6 » بيشتر اشتطاط [ 1 ] « 7 » و اشتداد مىيافت ، و با آنكه حكمش چون آب بسيط « 8 » بر بسيط « 9 » خاك جارى بود ، مانند مستسقى از آب شور ، عطش درونش فرونمىنشست ، « يصبح ظمان و فى البحر فمه » « 10 » . آرى صائم هائم « 11 » بموج سر آب سيراب نشود ، و لهبان « 12 » لهثان « 13 » بلمع « 14 » يلمع « 15 » متسلّى نگردد . بنا بر ارتطام « 16 » ، بادّخار « 17 » سيم و زر نظم ممالك را از نظام افكند ، و دروب « 18 » و ردوب « 19 » مرحمت را از فرط تعلّق باعلاق « 20 » ، اغلاق داد و خاك ايران را بغربال تنگ چشمش بيخته
هامش
[ 1 ] - ط ، اشتطاد .
( 1 ) - قرار دادم براى او مالى فراوان ( از آيهء 12 سورهء مدثر ) .
( 2 ) - پس طمع دارد كه زياد كنم ( آيهء 15 سورهء مدثر ) .
( 3 ) - آيا زيادتى هست ( از آيهء 29 سورهء ق )
( 4 ) - همانا انسان آفريده شده بسيار حريص ( از آيهء 19 سورهء معارج ) .
( 5 ) - سوزش .
( 6 ) - ولوع ، حريص .
( 7 ) - جور گردن بر كسى در حكم ( ر ب )
( 8 ) - بر طبق عقيدهء حكماء قديم كه آب را عنصر بسيط مىدانستند .
( 9 ) - گسترده .
( 10 ) - بامداد مىكند تشنه و دهان او در درياست . براى كسى مثل زنند كه با بخيلى توانگر معاشر باشد ( مجمع الامثال ) .
( 11 ) - سخت تشنه ( ر ب ) .
( 12 ) - تشنه ( ر ب ) .
( 13 ) - تشنه ( ر ب ) .
( 14 ) - برق زدن .
( 15 ) - سر آب ( ر ب ) .
( 16 ) - درماندن در كارى ( ر ب ) .
( 17 ) - ذخيره كردن .
( 18 ) - ج درب ، دروازهء فراخ از كوچهء خرد و دروازهء كلان ( ر ب ) .
( 19 ) - ج ردب بفتح اول و سكون دوم ، راه سربسته . ( ر ب ) .
( 20 ) - ج علق بكسر اول و سكون دوم ، گرانمايه از هر چيزى ( ر ب ) .