خودسرى كرد [ 1 ] « قد استنوق [ 2 ] الجمل » « 1 » . و من الجمل « 2 » ، ملك محمود سيستانى كه از اولاد ملوك [ 3 ] نيمروز « 3 » بود ، و اوج نيّر اقبالش از حين طلوع تا حد زوال نيمروز « 4 » ، و ابا عن جد « 5 » از روى ملق « 6 » در سايهء قصر اين دولت و ارفة [ 4 ] الظّلال « 7 » « كازمولة [ 5 ] فى الملق [ 6 ] الممنّع » « 8 » ممتّع [ 7 ] « 9 » مىبود ، و كشاكش سرپنجهء جواذب « 10 » حوادث از گريبان حالش ممنّع « 11 » ، در خواتيم « 12 » عهد خاقان شهيد
« وَ إِنَّهُ عَلى ذلِكَ لَشَهِيدٌ »
« 13 » خواتيم « 14 » امارت و ايالت تون « 15 » در انگشت كرده ، بعد از غلبهء افغان از ترتيب بعضى مقدمات نامنتج « 16 » و قضاياى غير ممكنة « 17 » بتصور ، فتلك القضايا
هامش
[ 1 ] - ط ، كرده . عت پس از كلمهء كرد اضافه دارد : مثل .
[ 2 ] - عت ، قد اسمنون . نو ، قد اسنوق .
[ 3 ] - ط ، ملك .
[ 4 ] - يو ، عت و ازقه .
[ 5 ] - عت ، ارمولة .
[ 6 ] - نو ، الحلق .
[ 7 ] - ط ، متمتع .
( 1 ) - شتر نرينه مادينه گرديد . گويند اين جمله را نخست طرفة بن العبد گفت ، آنگاه كه نزد يكى از پادشاهان بود و مسيب بن علس شعرى در وصف جمل خواند سپس شعر را بمدح ناقه كشانيد . . . و اين مثل را براى تخليط زنند . . . ( از مجمع الامثال ميدانى ) .
( 2 ) - از جمله . در جمله .
( 3 ) - سيستان .
( 4 ) - يعنى ترقى او نصف روز بيشتر نبود . اين جمله كنايت از كوتاهى دولت ملك محمود است .
( 5 ) - پدر از جد . پدر در پدر
( 6 ) - چاپلوسى ( ر ب ) .
( 7 ) - فراخ سايه .
( 8 ) - همچون گوزن بانگكننده بر سنگ صاف بلند . اين مثال را براى ناتوانى زنند كه توانائى ويرا پناه داده است و از موله بكسر اول نيز ضبط شده است ( ر ك مجمع الامثال ميدانى ) .
( 9 ) - برخوردار ( ر ب ) .
( 10 ) - ج جاذبه ، كشنده . جواذب حوادث اضافهء ، موصوف به صفت است .
( 11 ) - بازداشته . ( ر ب ) .
( 12 ) - ج خاتمه ، پايان . ( ر ب ) .
( 13 ) - و همانا او بر اين هرآينه گواه است ( آيهء 7 سورهء العاديات ) .
( 14 ) - ج خاتم ، انگشترى انگشتر .
( 15 ) - فردوس ، از شهرهاى استان نهم است .
( 16 ) - بىنتيجه بىفائده و در اصطلاح منطق فرضها در اشكال اربعه كه تصور شود ليكن نتيجهء مطلوب را ندهد .
( 17 ) - نشدنى ، ناشدنى و در لفظ قضايا و ممكنه به معناى مصطلح آن در علم منطق نيز نظر داشته است .