جهان را [ 1 ] بالاى « 1 » زير « 2 » ، زير [ 2 ] و بالا كردند . و با كار آب « 3 » آب « 4 » كار بردند . ثمن « 5 » عقار « 6 » ، به من « 7 » عقار « 8 » مصروف گشت ، نبيذ ماتع « 9 » مايع ، مانع رسم مملكت - آرايى شد ، و عاقبت خاك ايران از آتش تر « 10 » ، و آب خشك « 11 » بباد رفت و از اين كشور پرشور و شر ، جز آيات [ 3 ] خرابات اثرى نماند و آبادى از جهان ويرانه عزلت گزيد [ 4 ] .
خراب ار شود كاخ كون و فساد [ 5 ] * شود ، گو خرابات آباد باد
« وَ ما كانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ [ 6 ] الْقُرى بِظُلْمٍ وَ أَهْلُها مُصْلِحُونَ »
« 12 »
در تتميم ذكر ما سبق
« هذا كِتابُنا يَنْطِقُ عَلَيْكُمْ بِالْحَقِّ »
« 13 » چون اين امور ذميم ، ضميمهء [ 7 ] علل
هامش
[ 1 ] - يو ، را ، ندارد .
[ 2 ] - يو ، و زبر
[ 3 ] - يو ، خرآبات .
[ 4 ] - عت اضافه دارد ، فرد . ط ، شعر .
[ 5 ] - يو ، اين مصراع را ندارد .
[ 6 ] - تمام نسخ ، مهلك .
[ 7 ] - ط ، اضافه دارد ، علاوه .
( 1 ) - دردى شراب و امثال آن ( برهان ) .
( 2 ) - خم بزرگ قيراندود .
( ر ب ) .
( 3 ) - كار آب ، شراب بافراط خوردن ( برهان ) .
( 4 ) - عزت ، آبرو ، رونق ( برهان ) .
( 5 ) - بها . مؤلف كنوز كلمه را ثمن بضم اول و سكون دوم ضبط كرده و آن را حصهء هشتم از باغات شاه معنى كرده ولى موجبى براى چنين تأويل تكلفآميز نيست .
( 6 ) - زمين و آب و مانند آن و منزل و رخت و اسباب خانه ( ر ب ) .
( 7 ) - مركب از به + من - يكمن .
( 8 ) - شراب ( ر ب ) .
( 9 ) - نبيذ ماتع ، نبيذ سخت سرخ ( ر ب ) .
( 10 ) - شراب لعلى . لب معشوق . ( برهان ) .
( 11 ) - شيشه و آبگينه و بلور . ( ر ب ) .
( 12 ) - و نيست پروردگار تو كه تباه كند ، ديهها بستم ( شر ك ) حالى كه مردم آن نيكوكارانند . ( آيهء 119 سورهء هود ) .
( 13 ) - اين كتاب ماست سخن مىگويد با شما براستى ( از آيهء 28 سورهء الجاثيه ) .