قواقيز « 1 » راح « 2 » راحت ، بر راحة « 3 » نمىدارد [ 1 ] ؟ و كدام فاضل نزيل « 4 » شبيع « 5 » العقل [ 2 ] كه در ايام راخ « 6 » زندگى ، از عين « 7 » حسرت ، اشك از عين « 8 » ممراح « 9 » نمىبارد ؟
ارباب زمانه ، رتوت [ 3 ] « 10 » پليد را بر رتوت [ 4 ] « 11 » بلد « 12 » تفضيل دهند ، و ربذات [ 5 ] « 13 » تمتام « 14 » را با خرزات « 15 » طمطام « 16 » در پلّهء تساوى نهند ، و قمقام « 17 » باذل « 18 » را از قمقام « 19 » با ذلّ « 20 » اذلّ « 21 » شمارند ، و مليخ « 22 » را از مليح « 23 » و مسيخ « 24 » را از مسيح « 25 » فرقى نگذارند .
هامش
[ 1 ] - ط ، نمىآورد .
[ 2 ] - ط ، شنيعالفعلست .
[ 3 ] - ط ، زتوب .
[ 4 ] - ط ، رتوب .
[ 5 ] - نو ، زبدات .
( 1 ) - القاقوزه ، پياله ، القواقيز جمع ( مهذب الاسماء ) . قاقوزه قازوزه است اما برتر از آن و قازوزه مشربه ( قدح ) است كوچكتر از قرقارة عجمى و معربست ( لسان العرب ذيل قزز و ققز ) . جواليقى در المعرب نويسد : القاقزة ظرفى است از ظروف شراب و آن قاقوزه است . گويند معربست . ( المعرب ص 273 ) .
( 2 ) - شراب .
( 3 ) - پنجه ( ر ب ) . كف دست .
( 4 ) - كامل ( ر ب ) .
( 5 ) - رجل شبيع العقل ، مرد بسيار عقل ( ر ب ) .
( 6 ) - غم و اندوه ( برهان ) .
( 7 ) - حقيقت ، واقع .
( 8 ) - چشم .
( 9 ) - چشم بسيار اشك ( ر ب ) .
( 10 ) - ج ر ت ، خوك .
( 11 ) - ج ر ت ، مهتر ( ر ب ) .
( 12 ) - شهر .
( 13 ) - زور بذات ، مرد بسيار غلط گوى ( ر ب ) .
( 14 ) - كنكلاج كه سخن وى بفهم نيايد . ( ر ب ) . ناگشاده زبان ، غير فصيح .
( 15 ) - جواهر ( ر ك ح 18 ص 47 ) .
( 16 ) - ميانهء دريا و معظم آن ( ر ب ) .
( 17 ) - مهتر . ( ر ب ) .
( 18 ) - بخشنده سخى .
( 19 ) - نوعى شپش . ( ر ب ) .
( 20 ) - خوارى . ( ر ب ) .
( 21 ) - خوارتر ، پستتر .
( 22 ) - تباه و سست و بىمزه از گوشت و جز آن . ( ر ب ) .
( 23 ) - نمكين .
( 24 ) - زشت خلقت ( ر ب ) .
( 25 ) - عيسى عليه السلام .