منقبهء « 1 » طور سينا « 2 » منقبتش پويد ، « هو اعلم بمنبت القصيص [ 1 ] » « 3 » گويد . و « ابو بصير » « 4 » از توتياى « 5 » قلمش بصيرت « 6 » جويد . نفس قدسيش [ 2 ] با انفاس [ 3 ] مسيحائى همدم ، و خلق باطيبتش طبيب طينت بنى آدم . در خاصيّتشناسى اشيا صيت مهارتش بس بلند ، و در [ 4 ] معرفت ادواء « 7 » و ادويه « 8 » ، « بقراط » « 9 » بقيراطى « 10 » از ادوات [ 5 ] تحقيق و دانقى [ 6 ] « 11 » از تراكيب « 12 » تدنيقش « 13 » نيازمند . از [ 7 ] آوازهء علم ضمير نطاسيّش [ 8 ] « 14 » نه طاس « 15 » فلك مطنّن « 16 » و از افادات مفنّنش « 17 » قانون « 18 » شفا « 19 »
هامش
[ 1 ] - عت ، القضيض .
[ 2 ] - عت ، قدسش .
[ 3 ] - عت ، بانفاس .
[ 4 ] - ط ، از .
[ 5 ] - عت ، دوات .
[ 6 ] - ط ، دانگى
[ 7 ] - ط ، از ، ندارد .
[ 8 ] - يو ، نطاسش .
( 1 ) - راه تنك . ( ر ب ) .
( 2 ) - طور كوهى است منسوب به سينا ، بفتح و كسر اول و آن موضعى است بشام كه موسى عليه السلام بمناجات بر آن مىشد . ( معجم البلدان ذيل سينا ) .
( 3 ) - او داناتر است به رستنگاه قصيص . قصيص جمع قصيصه است و آن گياهى است كه با سماروغ ( كمأة ) رويد و هر كجا رويد نشان آنست كه آنجا سماروغ است . و اين مثل براى كسى زنند كه به نيازمنديهاى خود داناست . ( ر ك مجمع الامثال ميدانى ) .
( 4 ) - كنيهء اعشى شاعر معروف است ولى گويا اينجا شخص خاصى منظور نيست . و مقصود نابيناست چه عرب به علاقهء تضاد كور را بصير و ابو بصير لقب و كنيت نهد .
( 5 ) - اكسيد روى كه در كورهايى كه روى و سرب را مىگدازند حاصل شود . سنگى است كه كوبيدهء آن را بر چشم مالند ( حاشيهء برهان مصحح آقاى دكتر معين )
( 6 ) - بينائى .
( 7 ) - ج داء ، بيمارى .
( 8 ) - ج دواء ، دارو .
( 9 ) -Hippocrateپزشك معروف كه او را پدر علم طب گفتهاند متولد 460 قبل از ميلاد ( تاريخ علوم ص 56 ) .
( 10 ) - نيم دانك و وزن آن بحسب بلاد مختلف است . در مكه چهار يك از شش يك دينار و در عراق نصف دهيك دينار است ( المنجد . نف ) .
( 11 ) - معرب دانگ ، شش يك درهم ( المنجد )
( 12 ) - ج تركيب ، و مقصود تركيب داروهاست .
( 13 ) - نيك نگريستن در كار . استقصا كردن . ( ر ب ) .
( 14 ) - و بفتح اول نيز دانا و طبيب . ( ر ب ) .
( 15 ) - مقصود آسمانهاست كه شمارهء آن به عقيدهء قدما نه است
( 16 ) - به بانگ در آمده ( ر ب ) پرآواز .
( 17 ) - گوناگون .
( 18 ) - طريقه ، آئين و نام كتاب معروف ابن سينا در علم پزشكى .
( 19 ) - بهبود ، معالجه . و نام كتاب ابن سينا در حكمت .