تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دره نادره ( تاريخ عصر نادرشاه ) ( فارسى ) — صفحة 77

مساهمون:

ص٧٧
شعرى « 1 » كوكبهء « 2 » ما تقدّم « 3 » ، بقدم شعرش . « و هو من الشعر ادقّ [ 1 ] و من السّيف ارقّ » « 4 » طره‌آسا ، در آويزند [ 2 ] و فصحاى قرون آتيه و خاليه « 5 » حالى [ 3 ] ، روان « 6 » به پاى كلكش فروريزند [ 4 ] ، عاقبت غزليّات احوالش از مطلع « 7 » تا مقطع « 8 » ، از اختلال [ 5 ] و تثليم « 9 » تواتر طمحات « 10 » ، و تضييق و تشديد توارد خطرات ، مدخول « 11 » ، و بقوافى « 12 » غموم متكاوس « 13 » و متراكب « 14 » و اسجاع [ 6 ] « 15 » هموم متدارك « 16 » و مترادف « 17 » ، مقفّى « 18 » و مردّف « 19 » گشته ، بمزيد « 20 » آن ، دخيل « 21 » نايرهء « 22 » محن « 23 » و مقيّد
هامش
[ 1 ] - يو ، الشعر ندارد . [ 2 ] - ط ، درآويزد . [ 3 ] - عت ، جائى . [ 4 ] - ط ، ريزد . [ 5 ] - ط ، اختلال . [ 6 ] - عت ، الجاح . ( 1 ) - ستاره‌ايست روشن كه بعد از جوزا برآيد ( رب . نف ) . ( 2 ) - جلال ، جلوه ، گروه مردم ( نف ) و شعرى كوكبه ، صفت شعرا است . ( 3 ) - گذشته . و جملهء فعليه صفت شعرا است . ( 4 ) - و آن از مو باريكتر و از شمشير شفاف‌تر است . رك تعليقات . ( 5 ) - گذشته . ( 6 ) - جان . ( 7 ) - بيت نخستين ، آغاز . ( 8 ) - بيت آخر ، پايان . ( 9 ) - رخنه در افتادن . و تثلم مناسب‌تر است . ( 10 ) - طمحات الدهر ، سختيهاى زمانه ( ر ب ) . ( 11 ) - تباه ( ر ب ) . ( 12 ) - ج قافيه ، بعضى از كلمهء آخر بيت است بدان شرط كه عين آن كلمه و معنى آن در آخر ابيات ديگر مكرر نشود ( المعجم ص 195 ) . ( 13 ) - افا ، باب تفاعل ، برهم‌نشيننده و تو بر تو شونده ( ر ب ) . و در علم عروض ، قافيهء متكاوس آنست كه چهار حرف متحرك و ساكنى قافيه شود . ( المعجم ص 266 ) . ( 14 ) - برهم‌نشيننده و در علم عروض قافيهء متراكب آنست كه سه متحرك و ساكنى با هم آيد ( المعجم ص 266 ) . ( 15 ) - ج سجع . ( 16 ) - دررسنده . و قافيهء متدارك دو متحرك و ساكنى است ( المعجم ص 267 ) . ( 17 ) - پى در پى . و قافيهء مترادف آنست كه در آخر آن دو ساكن بود . ( المعجم ص 268 ) ( 18 ) - دنبال شده ( ر ب ) . با قافيه ، قافيه‌دار . ( 19 ) - در پى افتاده دنبال شده . و بدين معنى باب تفعيل در عربى استعمال نشده . و شعر مردف آنست كه در قافيهء آن ردف بود ، خواه مفرد و خواه مركب و ردف ، الف يا واو يا ياء ما قبل ( روى ) است ( المعجم ص 244 ) . ( 20 ) - بعلاوه ، علاوه . و حرف مزيد آنست كه حرف خروج بدان پيوندد ( المعجم ص 260 ) . ( 21 ) - داخل . و حرف دخيل ، حرف متحركى است كه ميان تأسيس و روى بود ( المعجم ص 256 ) . ( 22 ) - آتش ، شعله . ( نف ) و حرف نائره آنست كه حرف مزيد بدان پيوندد ( المعجم ص 260 ) . ( 23 ) - ج محنة ، محنت