موشكافى پوستين بر درد و « ابن انبارى » « 1 » را بجوى نخرد . « تاج » « 2 » را از درز اكليلى « 3 » پوست بركند و « زجاج » « 4 » را زجاجآسا « 5 » درهم شكند و چون در استكشاف آداب ادب ، ادبا را به مأدبهء « 6 » تحقيق خواند ، « ابن السّكّيت » « 7 » را سكتهء سكوت گيرد ، « نمرى » « 8 » بروبهى گرايد ؛ و « ثعلبى » « 9 » سوراخ به سوراخ گريزد ؛ « سيبويه » [ 1 ] « 10 » از شاخى به شاخى بر شود و « فالى » « 11 » رو به فلوات « 12 » حيرت گذارد [ 2 ] و « عنبسة الفيل » « 13 » به فيلوله « 14 » منسوب شود ؛ « اعلم » [ 3 ] « 15 » را علم علم انتكاس « 16 »
هامش
[ 1 ] - ط ، و سيبويه .
[ 2 ] - يو ، حيرد گذارد .
[ 3 ] - ط ، و اعلم را .
( 1 ) - ظاهرا مقصود محمد بن ابى محمد مكنى بابى بكر ( 271 - 327 ه . ق ) . است .
( 2 ) - در حاشيهء ( نو ) نوشته است تاج سبكى مشهور است ، هرگاه بر اين حاشيه اعتماد كنيم ، مقصود تاج الدين عبد الوهاب بن على از علماى معروف قرن هشتم هجرى است ( 727 - 771 ه . ق ) .
( 3 ) - ر ك ح 23 ص 39 .
( 4 ) - ابراهيم بن محمد بن سرى بن سهل مكنى بابى اسحاق ، از علماى نحو است . ابتدا بلورتراشى مىكرد . به سال 310 يا 311 يا 316 درگذشت ( فيات ج 1 ص 33 ) .
( 5 ) - شيشه .
( 6 ) - و بضم دال نيز ، طعام مهمانى ( ر ب ) .
( 7 ) - يعقوب بن اسحاق مكنى بابى يوسف از علماى ادب ( م - 246 ه . ق ) ( فيات ) .
( 8 ) - نمر ، در لغت پلنگ است و نمرى حسين بن على بصرى اديب و لغوى ( م - 385 ) است .
( 9 ) - در همه نسخ ثعلبى است در اين صورت مقصود ، احمد بن محمد نيشابورى از مشاهير فقيهان و مفسران قرن چهارم و پنجم متوفى به سال ( 427 ه . ق ) . است . ولى چون سخن از علم ادب در ميانست بهتر اين بود كه بجاى ثعلبى ، ثعلب ، احمد بن يحيى بن زيد نحوى شيبانى را نام برد . و تناسب نام ثعلبى يا ثعلب ، با معنى لغوى آن ( روباه ) پوشيده نيست .
( 10 ) - يا بفتح واو و سكون ياء ، عمرو بن عثمان بيضاوى بصرى ، مكنى بابى بشر صاحب ( الكتاب ) وفات او را از سال 161 تا 194 ه . ق . گفتهاند . ( فيات ج 3 ص 133 )
( 11 ) - علىّ بن احمد ( م - 448 ه . ق . ) ( معجم ج 12 ص 226 ) .
( 12 ) - ج فلات ، بيابان پهناور ، نجد .
دشت بىآب و گياه .
( 13 ) - عنبسة بن المعدان الفيل الميسانى . شاگرد ابو الاسود دئلى است . و معدان را از آن جهت بفيل منسوب كردهاند كه گويند فيلى از آن زياد بن ابيه بود و روزى ده درهم هزينهء آن مىكرد . معدان گفت فيل را به من دهيد و روزى ده درهم نيز بشما مىدهم ( بغية الوعاة ص 368 )
( 14 ) - خطاى رأى .
( 15 ) - ابراهيم بن قاسم ، اديب نحوى مكنى بابى اسحاق ( م - 642 ه . ق ) .
يا يوسف بن سليمان نحوى مكنى بابى الحجاج ( م - 476 ه . ق ) .
( 16 ) - سرنگون شدن .