تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دره نادره ( تاريخ عصر نادرشاه ) ( فارسى ) — صفحة 45

مساهمون:

ص٤٥
يراغ « 1 » يراع [ 1 ] « 2 » را « حذ و النّعل بالنّعل » « 3 » ، پيرو سلايق « 4 » ادهم [ 2 ] « 5 » كلك مسلاق « 6 » او سازد « و ان لم يدرك الظّالع شأو الضّليع » « 7 » . چون دبير همت ، قلم [ 3 ] « 8 » اظفار « 9 » قلم كرده ، ترقيش « 10 » و ترشيق « 11 » و تعليق و تمشيق « 12 » آغازيد ، و كعيت « 13 » خامه از صفير صرير [ 4 ] « 14 » ، اغاريد « 15 » آغاريد « 16 » ، ضمير ژوليده و خاطر پژوليده « 17 » باغراء « 18 » خاطر « من استبدّ برأيه فقد خاطر » « 19 » دامن تحمّل بر افشاند ، و بفسوس « 20 » ، اين افسانه برخواند ، كه هيچ‌گاه از نقش بيت
هامش
[ 1 ] - ط ، يراع يراغ . [ 2 ] - عت ، ادهم ، ندارد . [ 3 ] - عت ، قلم ندارد . [ 4 ] - عت ، از صر صفير مريد آغازيد . نو ، از صفر صرير آغازيد . ( 1 ) - اسبى را گويند كه از بسيارى سوارى قابليت آن پيدا كرده باشد كه بر او سوار شده از جائى به جائى ايلغار كنند ( برهان ) . ( 2 ) - غرو كه از وى تير و قلم سازند ( ر ب ) . قلم . ( 3 ) - و در مواردى طابق النعل بالنعل ، يعنى قدم نهنده بر جاى قدم پيش رفتگان ( ر ك لغت‌نامه ) . ( 4 ) - ج سليقه ، نشان قدم و سم در راه ( ر ب ) . ( 5 ) - اسب سياه ( مهذب الاسماء ) . سياهى . ( 6 ) - بليغ . ( 7 ) - اگر چه نمىرسد ستور لنگ ، تك اسب تمام خلقت را . اين جمله عينا مأخوذ است از مقدمهء مقامات حريرى . ( حاشيهء كنوز ) و يادداشت آقاى دكتر محقق . ( 8 ) - تراشيدن ، چيدن ( ر ب ) . ( 9 ) - ج ظفر ، ناخن . ( 10 ) - آراستن ( ر ب ) . ( 11 ) - رشق بكسر اول بانگ قلم . ( ر ب ) . اما از اين ماده باب تفعيل استعمال نشده است . ( 12 ) - با گل سرخ رنگ كردن در اينجا ظاهرا مقصود آراستن است . ( 13 ) - بلبل ( تاج العروس ) . ( 14 ) - بانگ قلم . ( 15 ) - ظاهرا ج غرد : آواز خوش . ( 16 ) - آغاريدن ، برانگيختن ( برهان ) . ( 17 ) - پژمرده . ( 18 ) - مص باب افعال ، آزمند گردانيدن ( ر ب ) ( 19 ) - كسى كه برأى خود ايستد به مخاطره افتاده است ، در منتهى الارب بدين صورت آمده ( من استبد برأيه ضل ) گمان ندارم حديثى مأثور باشد چه در مواضع محتمل جستجو كردم و يافت نشد . در مجمع الامثال كرمانى آمده است : خاطر من استغنى برأيه ( حاشيهء كنوز ص 36 ) ( 20 ) - استهزا ، ريشخند .
دره نادره ( تاريخ عصر نادرشاه ) ( فارسى ) — صفحة 45 | سيد جعفر شهيدى / ميرزا مهدي خان استر آبادى