به مشابهت نعل « 1 » پا پوشش « 2 » هلال اگر سر بر آسمان [ 1 ] سايد ، شايد . و جود كف كريمش را در كفّتين وهم و قياس اگر با سنگينى جودى « 3 » سنجند [ 2 ] ، بمراتب زايد آيد .
از آب نمير « 4 » لطفش هر كه جرعهاى نوشد ، نميرد . و سجنجاب [ 3 ] « 5 » هيچ تمنايى بىتوجه حضرتش ، صورت حصول نپذيرد . گل مزاج اقدسش آتشينخو [ 4 ] ، و خاك سم اشهبش « 6 » عنبرين بو . چين كمندش خطاگير « 7 » ، و همت [ 5 ] چينستانش « 8 » خطابخش « 9 » ، و توسن « 10 » قدرش آفتاب ركاب ، و رايض « 11 » جلالش آسمان رخش .
شجر [ 6 ] خلافش « 12 » را پيكان برگ بيد « 13 » ثمر ، و افسار صلتان « 14 » و
هامش
[ 1 ] - ط ، بر آسمان سر .
[ 2 ] - ديو ، عت سنجد .
[ 3 ] - متن سحجاب و نسخهء ديگر سنججاب ، نو سنخجاب .
[ 4 ] - ديو ، آتشنشينخو ،
[ 5 ] - عت ، عزم .
[ 6 ] - عت ، و شجر .
( 1 ) - در اشعار فارسى ماه را فراوان به نعل تشبيه كردهاند . معزى گويد :اى ماه چه ابروان يارى گوئى . . . * نعلى زده از زر عيارى گوئى( 2 ) - پاافزار ، كفش .
( 3 ) - كوه آرارات كه كشتى نوح پس از طوفان بر آن قرار گرفت« وَ اسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِيِّ. قرآن كريم » .
( 4 ) - نمير ، آب پاكيزه و بسيار و روشن و ساده ، شيرين باشد يا نه ( ر ب ) . بنابراين لفظ آب حشو است
( 5 ) - در ط سحجاب و در حاشيه سنججاب و آينه معنى شده . ولى چنين لغتى را بدين معنى در فارسى و عربى نيافتم ، شايد سجنجل است . در كنوز نيز سجنجل نوشته و آينه معنى كرده .
( 6 ) - اشهب ، اسب سبزخنگ ( ر ب ) .
( 7 ) - نام قسمت شمالى چين ، يعنى نواحى منچورى ، مغولستان و تركستان شرقى ( حاشيهء برهان ذيل ختا )
( 8 ) - كشور معروف .
( 9 ) - گناه .
( 10 ) - اسب سركش و حرون ( برهان ) .
( 11 ) - ر ك : ح 5 ص 21 . رايض جلال اضافهء مشبه به بمشبه .
( 12 ) - مخالفت ، و در آن ايهامى است بمعنى ديگر كلمه كه درخت بيد است . و لطف تركيب خلاف و پيكان برگ بيد آشكار است .
( 13 ) - برگ بيد نوعى از پيكان تير ( برهان ) . و مقصود از اين عبارت اينست كه نتيجهء مخالفت با او پيكان خوردنست .
( 14 ) - اسب تيز با نشاط هشيار ( ر ب ) .