همايون از كلات عازم عراق و بعد از ورود بمحال ساوجبلاغ نصب خيام اقامت كرده ، چون بايلچيان پادشاه ذيجاه ختن مقرّر فرموده بودند كه فوجى بجهة قرار داد حد و سنور ممالك ختا و ختن و تورانزمين مأمور فرمايند .
بنابراين بهبود خان چاپشلو و چندى از خوانين و سركردگان را با افواج قاهره به خدمت مزبوره مأمور و با تداركات شايان روانهء تركستان فرمودند كه به بخارا رفته از آنجا بصوب مقصد شتابند . سابقا سمت ذكر يافت كه در صحراى مغان بعد از تكفل امر سلطنت مقدمات ركن كعبهء معظمه و غيره از مطالب خمسه ، كه مذكور شد ، از اعليحضرت پادشاه اسلامپناه روم خواهشمند و بر ذمت همت آسمانپيوند لازم ساخته بودند كه مطالب مزبوره را بدوستى التيام و يا بشمشير خونآشام ، كه فاصل هر امريست ، در هر صورت فيصل و انجام « 1 » دهند . چون چند سال گريبان اين مطلب در دست گفتگو ميبود و از كشاكش ارّه آمد و رفت ايلچيان نخل دعوى و بيد خلاف انقطاع نيافت ، و هر مرتبه كه رايات فيروزآيات جاه و جلال بعزم انجام مطالب معهوده بجانب مملكت روم پرچمگشا ميگرديد ، در ايران فتورى حادث مىشد كه موجب فسخ عزيمت آن جناب مىگرديد ، تا اينكه بعد از قضيه يكن محمد پاشا آن حضرت از سر مطالب معهوده در گذشته نكول فرمودند « 2 » ، و بدولت عثمانى بتوسط چاپار اين مراتب را اعلام نموده پادشاه سكندر جاه روم نيز اينمعنى را مغتنم شمرده نظيف افندى را ، كه سابقا در داغستان نامهء بدربار معلّى آورده ، مجددا به چاپارى براى تحرير صلحنامه و تعيين شروط مصالحه روانه خدمت اقدس نموده ، مومى اليه در حينى كه ساوجبلاغ مضرب خيام عز و شأن بود با نامه قيصرى وارد اردوى همايون گشت ، و از جانب پادشاه سكندر جاه روم وثيقهء سپرده از اين طرف وثيقه
هامش
( 1 ) - در نسخهء « ح » : « در هر صورت بانجام رسانند »
( 2 ) - در نسخهء « ح » : « صرفنظر و نكول فرمودند »