شهريار كشورگير بنه و آغروق را با شاهزاده نصر اللّه ميرزا در قلعهء شماخى گذاشته و چون قموق ، كه در پانزده منزلى شماخى واقع و انتهاى داغستان است ، در آن اوان مسكن و مقام سرخاى و گريزگاه آن مغرور خودرأى بود براى اينكه او را بچارموجهء اضطراب اندازند تدبير تسخير آن مكان را وجههء همّت ساخته ، روز شنبهء نوزدهم ربيع الثانى با توپخانهء جلو و دوازده هزار نفر از بهادران رزمآزما جريده و سباى آهنگ قموق كرده ، مقرّر شد :
كه طهماسبقلى خان سردار روز بعد از حركت ، از فيروزآباد 954 با دوازده هزار نفر لشكر دشمنسوز بعزم تنبيه سرخاى متوجّه قبله و بعد از انجام آن امر مقيّد بمعاودت موكب و الا و اذن مجدّد نگشته ، از راه فارس و سيستان روانهء هرات ، و بدستور سابق سردارى قندهار و سپهدارى آن سرزمين را مخصوص خويش دارد . در يك منزلى قبرك 955 من محال داغستان ، خبر رسيد كه سرخاى در موضع « ديوهباش » 956 ، كه ما بين قبله و شماخى واقع است ، با سردار جنگ كرده ، شكست فاحش يافته روانهء قموق گرديده است .
توضيح اين مقال آنكه : سرخاى بعد از واقعهء فرار از شماخى جمعيّت خود را از لكزيّه و غيره منعقد ساخته ، وارد قبله و در آنجا نيز لكزيه جار و تله را جمع و از على پاشا والى گنجه و اسحق پاشا والى تفليس استمداد نموده ، اسحق پاشا بنابر مخالفت والىزادههاى گرجستان از اعانت پهلو تهى كرده ، امّا على پاشا ولد خود را با مصطفى پاشا و توپوز پاشا « 1 » 957 و فتح گراى سلطان تاتار و هشت هزار نفر از روميّه و تاتار بمعاونت سرخاى فرستاده ، به همه جهت بيست هزار كس در معسكر سرخاى فراهم آمده ، سردار نيز بر وفق امر همايون در روز مقرّر از شماخى حركت كرده ، سرخاى پيش از وقت جمعى از تفنگچيان خود را در منزل ديوهباش ، كه از يك سمت بكوه و از يك سمت به بيشه اتصال دارد ، بسر راه جنود منصور تعيين كرده ، پشت
هامش
( 1 ) - در نسخهء « ب » و « د » : « توز پاشا » رك . تعليقات .