سلطانيه ، كه در تصرف روسيه بود فرار كرده ، پس حكومت قزوين و ضبط مال افاغنه بعهدهء محمد رضا خان شاملو مقرر گشته ، حسين قلى را به سمت فراهان ، 573 و گلپايگان 574 مأمور ساختند كه در آن مرز و بوم از جانب عسكر روم خبر دار باشد . مدت چهل روز در آن ملك دلافروز مظفر و فيروز ، و بكامگارى و حكمرانى عشرتاندوز گشتند .
در بيان توجه رايات همايون بجانب شيراز و كيفيت محاربهء زرقان و شكست و انهزام اشرف افغان و تسخير آن ملك نزهتنشان .
بعد از چهل روز حضرت ظلّ اللهى ، بنابر تشابه جزء بكلّ و تأسى فرع باصل ، در اصفهان تكميل خلعت سلطنت و افاضهء صورت نوعيه 575 به شخص « 1 » مملكت فرمودند . بسمع آن حضرت رسيد كه اشرف با افاغنه بمدلول
« اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطانُ فَأَنْساهُمْ ذِكْرَ اللَّهِ »
« 2 » ضرب دست دليران رزم كوش را فراموش كرده ، در شيراز مكث و مشغول استمداد از جمعيّت اعراب هوله و جماعت سيمقانى و باقى عشاير فارس و بنادر است . حضرت ظلّ اللهى مجددا ميان همت بدفع آن فرقه بربسته ، در روز سوم جمادى الاخرى كوس قيامت غريو « 3 » رزمسازى را بلندآوا و رايت جهانگيرى را آسمانفرسا « 4 » ساخته ، در عين زمستان از راه ابرقو و مشهد مادر سليمان 577 عازم شيراز شدند . شدّت سرما به حدى بود كه اگر قلم آغاز وصفش نمايد نى بر خويش لرزد ، و اگر دوات بذكر برودتش دهن گشايد رطوبت در كامش افسرده گردد . بعد از ورود موكب نصرت طراز به زرقان 578 ، پنج فرسخى شيراز ، اشرف باز تجديد جمعيّت و احتشام نموده ، باستعداد تمام بمقابله پرداخت ، و از طرفين تسويهء صفوف و ترتيب اصحاب سيوف گشت « 5 » . نخست افاغنه بهيأت مجموعى بجانب
هامش
( 1 ) - در نسخهء « ح » : « افاضه صورت نوعيه اداره مملكت »
( 2 ) - سورهء 58 ، آيهء 21 ، معنى : « مستولى شد برايشان شيطان پس فراموش نمود ايشان را ياد كردن خدا را . »
( 3 ) - در نسخهء « ح » : « كوس رزمسازى »
( 4 ) - در نسخهء « ح » : « آسمانسا »
( 5 ) - در نسخهء « ح » : « از طرفين صفوف آمادهء جنگ و فريفتن ره سپر نام و ننگ گشته . »