مستقيم به سوى محبت خودت براى من قرار ده . در اين مورد چند نكته مطرح است :
1 - خداوند مربى انسانها : رب در اينجا احتمالٌا به معناى مربى است گرچه اكثراً آن را صاحب و قيم و سرپرست معنا كردند مثل سخن عبدالمطلب به ابرهه كه گفت : « انا رب الابل » من صاحب شترانم و لذا مىتوان استنباط كرد كه رابطه ميان خداوند و بندگان يا در واقع رابطه ميان مربى و متربى ، طبق فرمايش امام سجاد ( ع ) بايد عاشقانه و محبت آميز باشد . زيرا امام سجاد ( ع ) مىفرمايد : راهى را به من نشان بده كه جلب محبت تو كند . دقت كنيد كه امام مىتوانستند بفرمايند راهى هموار به منظور جلب رضايت و خشنودى تو برايم قرار ده اما از واژه « محبت » استفاده كردند و اين يك استفاده تربيتى دارد . يعنى اولًا والدين ، مربيان و مديران جامعه در درجه اول در جريان تربيت فرزندان ، متعلمان و مردم بايد راه نرمش و ملاطفت را پيشه كنند و متوجه باشند كه روشهاى قهرآميز و تنبيه ، آخرين حربه تربيتى است . به علاوه ، متعلم و متربى نيز بايد در جهت كسب و تحصيل محبتِ مربى خود باشد و اين رابطه محبّ و محبوب ، قداست و صفاى خاصى به تربيت اسلامى مىبخشد .
2 - دو نوع محبت : در فراز فوق دعاى امام سجاد ( ع ) آمده است كه « خدايا راهى را به سوى محبت خودت برايم قرار ده كه به وسيله آن راه خير و مصلحت دنيا و آخرت را به طور كامل به دست آورم » . از اين عبارت معلوم مىشود ما دو نوع محبت مىتوانيم داشته باشيم : نوع نخست محبت ،
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 260
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٢٦٠