مورد چگونگى صرف دوران جوانى است . در اين مورد به يكى از احاديث توجه كنيد : « على ( ع ) : شيئان لايعرف فضلهما الّا من فقدهما : الشباب و العافيه » ( جوان فلسفى ، ج 1 ، ص 7 ) دو چيز است كه انسان قدر و قيمت آنها را نمىشناسد مگر كسى كه آن دو را از دست داده باشد ، يكى جوانى و ديگرى تندرستى . پيامبر ( ص ) در مورد پرسش از چگونگى صرف دوران جوانى در قيامت مىفرمايند : « ان العبد لاتزول قدماه يوم القيامه حتى يسأل عن عمره فيما افناه ؟ و عن شبابه فيما ابلاه ؟ » ( همان ) در قيامت هيچ بندهاى قدم از قدم بر نمىدارد تا به اين پرسشها پاسخ دهد : اول آنكه عمرش را در چه كار فانى نموده است ؟ دوم آنكه جوانىاش را چگونه و در چه راهى تمام كرده است ؟
جوانان بايد متنبه باشند و از غفلت پرهيز كنند كه حسرت ابدى ديگر سودى براى آنها ندارد ، كما اينكه اين معنا براى همه هست . به اين دو نصيحت از امام على ( ع ) توجه كنيد : « فيالها حسره على ذى غفله ان يكون عُمرُه عليه حجّه » ( فيض الاسلام ، علينقى ، ترجمه و شرح نهج البلاغه ، 1351 ، خ 63 ، فراز 10 ) پس حسرت و اندوه بر آن غافلى كه عمرش در قيامت بر عليه او حجت و دليل خواهد بود . حضرت على ( ع ) گويى به جوانان غافل كه تازه متنبه شدهاند سفارش مىكنند و مىفرمايند : « فاستدركوا بقيه ايّامكم واصبروا لها انفسكم فانّها قليل فى كثير الايام التى تكون منكم فيها الغفله و التشاغل عن الموعظه » ( همان ، خ 85 ، فراز 6 ) . پس از غفلت بيدار شويد و باقيمانده عمر خود را به شكيبايى و تحمل سختىها بر نفس خود پيش
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 258
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٢٥٨