فقال لى ابى : يا بنى ما اراك تصنع فان الله اذا احب عبدا رضى عنه باليسير » . ( فريد ، مرتضى ، الحديث ، 1356 ، ج 2 ، ص 253 )
امام صادق ( ع ) مىفرمايند : من جوان بودم و در عبادت بسيار كوشا ، پدرم به من فرمود : فرزندم از اين كمتر عمل كن وقتى بندهاى محبوب خدا باشد خدا با عمل كم هم از او راضى مىشود .
البته عبارت آخر اين فراز يعنى « و ورعاً فى اجمال » نيز خود حاكى از تأكيد امام ( ع ) بر حفظ اعتدال در عبادات است و نيز حفظ اعتدال در اخلاق و فضايل است كه در اين مورد بارها سخن گفتهايم . استفادهاى كه از اين مباحث مىتوان كرد همان رعايت اعتدال در جريان تربيت است به گونهاى كه در تمام مسائل تربيتى از جمله تشويق و تنبيه ، ابراز محبت ، عفو و گذشت ، تغافل و . . . بايد رعايت ميانهروى و حد وسط را كرد . در مسائل اجتماعى نيز بايد رعايت حد وسط را نمود . انسان هم بايد به جنبههاى مادى و هم جنبههاى معنوى اهميت بدهد . مربيان در تأمين نيازهاى مادى و معنوى انسان و متربى خود ، به نحو مساوى و مناسب و معتدل همت گمارند .
نقش تربيتى زهد
در ادامه دعا ، امام سجاد ( ع ) از آسايش و فراغت ناشى از زهد و عدم دلبستگى به دنيا ياد مى كنند . زهد در يك جمله به معناى برداشت كم از دنيا و بازده زياد به جامعه است . اين است معناى واقعى زهد اسلامى و گرنه زهد به معناى تصوف و عزلت طلبى و گوشه نشينى هرگز در اسلام جايز نيست . چنانكه پيامبراكرم ( ص ) فرمودند : « لا رهبانيه فى السلام » ( مطهرى ،
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 250
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٢٥٠