2 - آداب عبادت : شايد منظور امام ( ص ) اين باشد كه در انجام عبادات بايد رعايت آداب و شرايط آن را نيز كرد . چرا كه عبادت چنانكه قبلًا عرض شد هم يك هدف تربيتى است و هم يك روش تربيتى ، ولى اين روش تربيتى هنگامى مؤثر و ثمربخش است كه با آداب خود اجرا شود . مثلًا نمازخواندن اگر طوطىوار باشد هرگز باعث قرب و نزديكى انسان به خداوند نخواهد شد و نيز باعث نهى از فحشا و منكر هم نخواهد شد چنانكه قرآن خاصيت نماز را جلوگيرى از فحشا و منكرات مىداند . ( قرآن كريم ، سوره عنكبوت ، آيه 45 ) ( بحث در مورد آداب نماز خود مفصل است و نقش تربيتى نماز نياز به گفتارى مستقل دارد ) . يا فرضاً در مورد روزه گفته شده كه « صوموا تَصحّوا » روزه بگيريد تا سالم بمانيد يا سالم شويد كه از پيامبر اكرم ( ص ) نقل شده و اشاره به اين دارد كه روزه با رعايت آداب و شرايطش مىتواند سلامت روحانى انسان را باعث شود چنانكه منجر به سلامت جسمانى انسان نيز مىشود .
3 - ضرورت عبادت : شايد امام ( ص ) اشاره مىكنند به كسانى كه بينش « نؤمن ببعض و نكفر ببعض » دارند و اينها افرادىاند كه معتقدند اسلام دين جهاد و عدالت است ، دين برقرارى قسط و عدل در جامعه است ، دين مساوات و برابرى است نه دين نماز و روزه و عبادت ! و امام ( ع ) در اينجا مىخواهند به اينها بفرمايند كه عبادت نيز يك اصل است و نه تنها بايد به قوت خود باقى باشد بلكه با آداب و شرايط خود و فراغت بال خوانده و ادا شود .
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 248
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٢٤٨