4 - اعتدال در عبادت : شايد منظور امام ( ع ) از صحت در عبادات رعايت اعتدال و ميانه روى در عبادات باشد . نه اينكه در عبادات افراط كنيم و خود و نفس را بر انجام نوافل و مستحبات مجبور كنيم و نه اينكه تساهل و تسامح در انجام فرائض دينى داشته باشيم بلكه ميانهروى و اعتدال را حفظ كنيم . تعاليم اسلامى مملو از اين مطلب است . امام صادق ( ع ) مىفرمايند « لاتكرهوا الى انفسكم العباده » ( فريد ، مرتضى ، الحديث ، 1356 ، ج 2 ، ص 204 ) عبادت خداوند را با وجود خستگى و بىميلى بر خود تحميل نكنيد . پيامبر اكرم ( ص ) نيز در اين مورد روح اسلام را براى همه ما اين گونه ترسيم مىفرمايند : « ياعلى هذا الدين متين فاوغل فيه برفق و لاتبغّض الى نفسك عباده ربك » ( همان ) اى على ، اسلام دين متقن خداوند است ، در آن با مدارا قدم بردار ، كارى كن كه دلت به عبادت خدا بدبين نشود . گويا به همه مربيان و جوانان و والدين و رهبران جامعه خطاب شده است كه در عبادات راه اعتدال را پيشه كنند . جوانان در سنين جوانى عليرغم بحران و انفجار غرايز ، در عين حال از نظر مذهبى و حس پرستش شديدترين حالت را دارند . به عبارت ديگر ، حس پرستش در جوانى در اوج خود قرار دارد و به همين دليل است كه اكثر گروندگان به نهضت انبيا و ائمه ( س ) از جوانان بودند . انقلاب اسلامى نيز مخاطب اين مطلب است . به هر حال خطر بزرگ براى چنين جوانانى افراط در عبادت و افراط در حضور در مسجد و مراكز مذهبى و بسيج و امثالهم و دورى از درس و زندگى و كار و تلاش مجدّانه است . لذا امام صادق ( ع ) چنين مىفرمايند : « اجتهدت فى العباده و انا شاب
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 249
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٢٤٩