اين امر توصيفى نيست بلكه چشيدنى است . براى امتحان مىتوان در محتواى ادعيه پانزدهگانه به ويژه دعاى توابين و دعاى شاكين و دعاى متوسلين و . . . و نيز مضامين عالى دعاى كميل ، محتواى عميق مناجات شعبانيه كه همانطور كه قبلًا اشاره شد حضرت امام بارها و بارها در سخنان خود بر آن تأكيد و توصيه نمودند ، دعاى عرفه با محتواى پرمعناى آن ، دعاى ابوحمزه ثمالى كه بيانگر حالات روحى انسان و درد دل انسان عاشق با معشوق خود است ، تاملى نماييم . به نظر مىرسد اگر جوانان و كلًا همه ما بجاى خواندن طوطىوار ادعيه لااقل چند سطر يا صفحه آن را با معناى آن بخوانيم و در آن تدبر كنيم ، مسلماً اثر و بازده بيشترى خواهد داشت . مثلًا به جاى خواندن هر شب دعاى ابوحمزه به طور سنتى در ماه مبارك رمضان ، خوب است شبى يك يا دو صفحه آن دعاى زيبا ، با معنا خوانده شود و در آن تدبر شود چرا كه يك دعاى ابوحمزه با معنا و تدبر در كل ماه مبارك رمضان يا در طول سال بهتر از 30 بار خواندن بدون تعمق و توجه به آن است .
رابطه عاشقانه ميان دعا كننده به عنوان متربى و خدا به عنوان مربى به قدرى است كه در حديثى از امام صادق ( ع ) آمده گاهى كه خداوند در استجاب دعاى بنده تأخير مىكند صرفاً به دليل شوق شنيدن بيشتر صداى مناجات آن بنده است ( اصول كافى ، جلد 3 ، كتاب الدعاء ، باب جهات تأخير در استجابت دعا ، حديث 9 ، ص 246 ) . خوب ، انصافاً با چنين برداشتى از دعا آيا عقده روانى و يا مشكل روحى براى انسان مسلمان و تربيت شده واقعى ( نه صورى ) مكتب تربيتى اسلام باقى مىماند ؟ براى تحقيق بيشتر در باب دعا به كتاب الدعا در جلد سوم كتاب اصول كافى رجوع شود .
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 234
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٢٣٤