توجه به ماديات در نظام تعليم و تربيت اسلامى
قبلًا نيز عرض شد كه از مصاديق جامعيت مكتب تربيتى اسلام ، توجه به نيازهاى مادى و معنوى انسان است . اينكه امام ( ص ) براى توفير و بركت ثروت خود دعا مىكنند ، خود نشانگر نقش و تأثير ماديات و رفاه در تربيت است . درست است كه تأمين رفاه از اهداف غايى و غايت تربيت نيست اما بايد توجه داشت كه رسيدن به رفاه يك اصل است و قابل توجه مكتب تربيتى اسلام . اصولًا برقرارى عدالت اجتماعى و لزوم تعديل ثروت و درآمد توسط دولت در يك جامعه اسلامى براى رسيدن به رفاه مادى و تأمين معيشت مردم است . البته ، با برقرارى عدالت اجتماعى ، هم رفاه مادى مردم تأمين مىشود و هم زمينه لازم براى شكوفايى فطرت الهى انسان فراهم مىشود . به هر حال توجه به ماديات و نيز تأمين نيازهاى فيزيولوژيكى انسان از پيش نيازهاى اساسى تربيت صحيح مىباشد .
علاوه بر اين ، اسراف و اتلاف ثروت و امكانات مادى در زندگى هم ضدارزش است و هم آگاهىدهنده به مربيان و والدين است كه در تأمين نيازهاى مادى جوانان خود نبايد بيش از حد گشاده دستى داشته باشند چرا كه خود اين منجر به زيانهاى جبران ناپذيرى خواهد شد . لذا امام على ( ع ) گويا به مربيان سفارش مىكنند كه « فدع الاسراف مقتصدا » ( فيضالاسلام ، علينقى ، نهج البلاغه ، 1351 ، نامه 21 ، فراز اول ) اسراف را ترك كن و اعتدال را رعايت كن . و در جاى ديگر ميفرمايد كه اگر مالى در غير جاى خود خرج شود و فرضاً به ناحق به جوان داده شود نه تنها آثار سوء تربيتى دارد بلكه اسراف
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 236
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص٢٣٦