4 . شهادت باطل : كه از بدترين دروغها است و از مفاسد زبان مىباشد . راه علاج آن شكرگزارى نعمتهاى خدا است . شكر يعنى به جا آوردن هر نعمتى در جاى خودش مثلًا از زبان براى مواردى كه خداوند جهت آن آفريده استفاده شود نه در راه حرام ( مطهرى ، مرتضى ، مسئله شناخت ، 1376 ، ص 40 ) . از جمله شهادت دروغ .
5 . غيبت از افراد غيرحاضر در جلسه : زشتى و عمق قبح اين عمل به قدرى زياد است كه قرآن مىفرمايد غيبت مساوى است با خوردن گوشت مردار برادر مؤمن خود ، يعنى تجسم عمل غيبت و صورت ملكوتى آن چنين است . ذكر تفصيلى آن دركتب اخلاق موجود است ( نراقى ، احمد ، معراج السعاده ، 1374 ، ج 2 ، ص 404 ) . راه علاج آن اعتراف به احسانهاى خداوند است كه يكى از احسانهاى خدا ، قدرت كلام است كه انسان بايد آن را در راه و مسيرى كه خداوند دستور داده است صرف كند .
6 . ناسزاگويى و سب حاضرين : راه جانشين يا علاج آن از نظر امام ، شمارش بخششها و منّتهايى است كه خداوند به انسان عطا كرده و البته قابل شمارش و اندازه نيست .
دقت در رذائل ذكر شده و راههاى علاج آن نشان مىدهد كه در جريان تربيت ، بايد توجه خاصى به تربيت زبان و كلام داشت و والدين مواظب باشند كه از كودكى بچه را مهذب و خوشبيان و خوشزبان بارآورند . ثانياً در ميان همه اعضاى بدن انسان زبان نقش عظيمى در مفاسد دارد چنانكه
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 197
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص١٩٧