نكات تربيتى
در اين فراز كه در دو قسمت آمده بر هدف غايى در نظام تعليم و تربيت اسلامى و روش آن و آفت آن به طور صريح و يا ضمنى اشاره شده است :
هدف تربيتى : عبد خدا شدن ، تنها به خداوند رو آوردن و از او خواستن و اظهار عجز و نياز به او كردن .
روش تربيتى : اظهار بىنيازى از ديگران ، ترك و نفى عبوديت ديگران كه روح توحيد در همين است و عدم اظهار نياز و عجز در برابر ديگران .
آفت تربيت : اظهار نياز به غير خدا كردن ، در واقع عدم اعتقاد به كمال مطلق بودن خداوند و باور نداشتن به اينكه خداوند جامع تمام صفات و قدرتهاست و اين كه او علت العلل و منشأ تمام خوبىها و فيوضات است و اين ضد توحيد و عين شرك است . امام سجاد ( ع ) در فراز فوق مىفرمايند : « اجعلنى » يعنى « مرا اين طور قرار بده » و اين حكايت از آن دارد كه روش تربيتى ما در سراسر عمر بايد چنين باشد . مربيان و والدين بايد در تربيت فرزندان ، آنها را متكى به خود و خدا بار آورند نه متكى به ديگران . اگر تربيت مدارس و دانشگاههاى ما و محتواى دروس و كتابهاى ما از معارف فوق موج بزند مگر ممكن است دشمنان بر مسلمين راه سلطه پيدا كنند كه « لن يجعل الله للكافرين علي المؤمنين سبيلًا » ( قرآن كريم ، سوره نساء آيه 141 )
پس معلوم مىشود در اين فراز امام سجاد ( ع ) بر « آزادگى » و « كرامت انسانى » انسان تأكيد دارند زيرا كه محصول عبوديت خدا ، آزادگى است و
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 192
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص١٩٢