كارى نداشت بلكه تكليف را انجام مىداد . در تربيت نيز چنين است بعضى والدين « سبك تربيت » و سبك رفتارشان بر اساس توسل به زور و خشونت و تنبيه است ، بعضى والدين ، سبك رفتارشان بر اساس لااباليگرى و بيقيدى و بىتفاوتى در برابر رفتارهاى متربيان و فرزندان خويش است و بعضى هم بر اساس « تشويقهاى مكرر و بى جا » است كه هيچ كدام سازنده نيست . امام سجاد ( ع ) مىفرمايند : « حسن السيره » يعنى سبك و روش خوب و پسنديده در رفتار داشتن كه متربى مسلمان مسلماً الگو و اسوهاش در اين مورد پيامبر اكرم ( ص ) و ائمه معصومين ( س ) مىباشد .
« حسن السيره » در اينجا به معناى سبك خوب در رفتار و در تربيت داشتن است . همين يك عبارت در واقع كليد تربيتى است كه راه گشا مىتواند باشد و به ما نشان مىدهد كه چه بايد كرد و چگونه بايد بود . روايات متعدد و آيات نورانى قرآن همه منابعى هستند كه مىتوانند ملاك « خوب بودن » در رفتار را براى ما تشريح كنند .
7 . ايثار : در عبارات « سبق در فضيلت » و « ايثار در تفضل » دقت كنيد . « ايثار » و « اثره » از يك ريشهاند . اثر يعنى خود و منافع خود را بر ديگران مقدم داشتن و همه چيز را به خود اختصاص دادن و ديگران را محروم كردن ( اختار لنفسه دونهم احسن الاشياء و افضلها ) . ( معلوف ، لويس ، المنجد فى اللغه ، 1365 ، ص 3 ) اما ايثار يعنى ديگران را بر خويش مقدم داشتن و خود را براى آسايش ديگران به رنج افكندن . پس اين دو لغت معناى متضاد دارند .
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 174
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص١٧٤