رابعاً اصولًا نرم خويى از لوازم تربيت است هم براى مربى و هم براى متربى . براى متربى لازم است چون هر چه باشد انسان است و داراى شخصيت انسانى . لذا متربى دوست نمىدارد حيثيت و ارج و مقام او خراب شود و هميشه توقع دارد ديگران با او با نرمى و ملاطفت رفتار كنند . اما نرم خويى براى مربى نيز لازم است چرا كه در غير اين صورت امكان عكسالعمل منفى ديگران وجود دارد . به حديث امام صادق ( ع ) توجه كنيد :
« ان شئت ان تكرم فلن و ان شئت ان تهان فاخشن »
اگر مىخواهى كه بزرگ و بزرگوار باشى پس نرم خو باش و اگر مىخواهى زمينه اهانت به تو فراهم شود پس خشونت پيشه كن . ( فلسفى ، محمدتقى ، بزرگسال و جوان ، 1353 ، ج 2 ، ص 296 )
به علاوه ، « سيره » در زبان عربى از ماده « سِيْر » است و سير يعنى حركت ، رفتن ، راه رفتن . ولى « سيره » بر وزن فِعله است و وزن فعله در زبان عربى دلالت بر « نوع » مىكند مثلًا جلسه يعنى نشستن اما اگر اين را به وزن فعله ببريم مىشود « جلسه » يعنى نوع و سبك نشستن . درست مانند « فطرت » كه بر وزن « فعله » است و به معناى نوع خاصى از خلقت است كه خداوند دارد و اين نوع خاص فقط در مورد انسانهاست و لذا « انسان » نسبت به ديگر موجودات از ويژگىهاى خاص و ظريف و پيچيدهاى برخوردار است . خوب پس معناى « سيره » مىشود « سبك رفتار » ، « نوع رفتار » .
به عبارت ديگر ، سيره هر فرد نشانگر سبك رفتار او است . مسئله سبك در تمام ابعاد مطرح است . مثلًا فردوسى و حافظ و سعدى و مولوى و
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 172
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص١٧٢