انسان در صحنه زندگى ندارد ، بلكه حاكى از توحيد افعالى در اعتقادات بشر است كه در عمل منجر به توحيد عملى مىشود و از طرفى حاكى از اهميتى است كه اسلام براى داشتن تربيتهاى خوب و براى محيطهاى سالم تربيتى جهت سالمسازى محيط و تربيت خوب انسانها قائل است مىباشد . انسان به دليل محدوديت توان و قدرتش و از طرفى به دليل عدم احاطه بر تمامى علل و عوامل موثر در حوادث جهان ممكن است درآينده در مسيرى قرار گيرد كه نهايتاً به انحراف و ضلالت منتهى شود . البته اگر هم اين طور شد مسلماً با اختيار انسان صورت مىگيرد و هرگز اين معنا را حمل بر بينش اشعرى يا جبرى نبايد كرد اما به هر حال براى تلقين و تنبه مداوم هم كه شده انسان بايد به طور مستمر در تلاش براى داشتن مسيرى درست و الهى باشد .
ارزش حيات
در ادامه فراز فوق امام سجاد ( ع ) از خداوند طلب طول عمر مىكند اما به شرطى كه اين عمر و حيات در جهت خدمت به مردم و اطاعت از خداوند باشد . در اينجا لازم است در مورد ارزش حيات در اسلام كمى صحبت كنيم . حيات فى نفسه در اسلام ارزشمند نيست و ارزش آن بستگى به استفادهاى است كه از آن مىشود و لذا اسلام هرگز بينش آن كسى كه آرزو مىكرد فقط زنده باشد گر چه تنها سر او از مقعد حيوان و الاغى بيرون و بدنش در شكم حيوان باشد را هرگز تأييد نمىكند . زندگى و
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 135
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص١٣٥