مطلق و بىنهايت مطلق است باشد . باز در اينجا امام صادق ( ع ) خواستههاى متعالى را شرط كمال ايمان مىدانند و چه خواستهاى متعالىتر از « براى خدا كار كردن » .
افضل اليقين كدام است ؟
يقين داراى سه مرتبه است : يكى علم اليقين مثل شناختن آتش و علم به آتش از طريق مشاهده آثار آن از جمله دود ، دوم عين اليقين است مثل ديدن جسمِ آتش ، و سوم حق اليقين است مثل افتادن در آتش و سوختن در آن . مسلم است كه انسان وقتى در آتش مىسوزد بسيار شهودىتر و ملموستر به آتش علم و احاطه پيدا مىكند تا زمانى كه آتش را مىبيند يا آتش را از روى نشانههايش درك كند . بدين ترتيب واضح است كه مرتبه عين اليقين و حق اليقين از مراتب علمى بسيار بالايى است كه برگزيدگان الهى و انسانهاى بسيار مهذب بدان نايل مىشوند . با توجه به حقيقت جهان هستى كه همان وجود لايتناهى و كمال مطلق است لذا موضوع علم يقينى دراينجا همان عرفان رب است و لذا باز امام سجاد ( ع ) متعالىترين خواسته را مىخواهد و آن اينكه خداوند به انسان توفيق دهد تا به مرتبه حق اليقين در مورد الله برسد و به مرتبه فناء فى الله برسد . شايد وجه تسميه روز قيامت به حق اليقين « انّ هذا لهو حق اليقين » ( سوره واقعه ، آيه 95 ) اشاره به همين باشد چرا كه در قيامت هر كس تجسم عمل خويش را همراه خود دارد و اصولًا در بهشت يا جهنم به واسطهء اعمال خويش متنعم يا معذّب است .
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 110
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص١١٠