است كه حقيقت و لُب انسان است كه شريفترين نوع موجودات است و غايت اين علم ، كامل ساختن و رساندن انسان از نخستين حد وجودى به آخرين مرتبه رشد و كمال است » ( علامه مهدى نراقى ، جامع السعادات ، 1366 ، ج 1 ، ص 66 ) . شايد علت آنكه حكماى پيشين واژه علم را به نحو حقيقى جز بر علم اخلاق اطلاق نمىكردند و آن را « اكسير اعظم » مىناميدند ، به خاطر شرفِ موضوع آن يعنى روح انسان باشد .
اشاره تربيتى : در اين فراز به نظر مىرسد اشارهء تربيتى اين باشد كه انسان در زندگى خود و نيز مربيان و مديران جامعه در جريان تربيت فرزندان ، شاگردان و مردم خود بايد جنبههاى متعالى و بلند امور را بنگرند و بخواهند و متربيان را همواره به گونهاى آموزش دهند تا از روح بلند ، عزت نفس و كرامت برخوردار باشند و اين از محورهاى اصلى تعليم و تربيت اسلامى است .
نشانه ايمان كامل
امام صادق ( ع ) در توضيح ايمان كامل چنين مىفرمايند :
« من احب للّه وابغض للّه واعطي للّه فهو كمل ايمانه . »
هر كس براى خدا دوست بدارد و براى خدا دشمن بدارد و براى خدا انفاق كند ايمانش كامل است . يعنى در واقع رمز كمال ايمان به آنست كه تمام زندگى انسان و اعمال و كردار انسان و حب و بغض و انفاق او به معناى اعم كلمه براى خدا كه كمال
تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد ( ع ) بررسى اجمالى نكات تربيتى دعاى مكارم الاخلاق ( فارسى ) — صفحة 109
مساهمون: محمد جواد لياقتدار
ص١٠٩