تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فخرى در آداب ملكدارى و دولتهاى اسلامى ( فارسى ) — صفحة 207

مساهمون:

ص٢٠٧
و بار سنگين مىكند .

وزارت ابو سلمهء خلال

اوّلين وزيرى كه براى خليفهء اوّل عبّاسى وزارت كرد حفص بن سليمان ابو سلمه خلّال بود ، وى از موالى بنى حارث بن كعب به شمار مىآمد . در سبب ناميده شدن ابو سلمه به خلّال سه وجه ذكر كرده‌اند : اوّل آنكه چون خانهء ابو سلمه نزديك محلّهء سركه‌فروشان بود ، و ابو سلمه همواره با ايشان نشست و برخاست مىكرد ، ازينرو وى را به ايشان نسبت دادند ، چنان كه غزّالى به سبب مجالست زياد با ريسندگان بدان لقب خوانده شد . ولى من در سبب تسميه غزّالى به وجه ديگرى برخورده‌ام ، و آن اين است كه گفته‌اند : چون غزّالى پيرزنانى را كه براى فروش رشته‌هاى خود به محل خريد و فروش آن حاضر مىشدند مىديد ، و ضعف و تنگدستى و ناچيزى كسب ايشان را مىنگريست ، بر ايشان رقّت كرده رأيش بر اين قرار گرفت كه بايد از صدقات چيزى به زنان مذكور رسانيد ، ازينرو خود صدقات بسيار به ايشان مىداد ، و به ديگران نيز امر مىكرد صدقات خويش را به زنان مذكور بدهند . ازينرو به غزّالى شهرت يافت . دوّم : آنكه ابو سلمه دكّان‌هايى داشت كه در آن سركه مىساختند لذا به خلّال مشهور شد . سوّم آنكه خلّال منسوب به : « خلّه خلال » يعنى : نيام شمشير است . ابو سلمه از توانگران اهل كوفه به شمار مىرفت ، و همواره دارايى خويش را در راه داعيان بنى عبّاس صرف مىكرد . سبب پيوستگى او با عباسيّان اين بود كه ابو سلمه داماد بكير بن ماهان بود ، و بكير بن ماهان دبير ابراهيم امام و يكى از خواصّ وى به شمار مىآمد .