شويد . به خشمى كه در راه نابودى شما گرفتهام خشنودم چونكه خدا از اين كار خوشنود است . » ولى روزگار سفّاح چندان طول نكشيد ، و در سال صد و سى و شش در انبار [ 1 ] درگذشت .
وزارت در زمان سفاح
شرح چگونگى وزارت در روزگار سفّاح : قبل از شروع در اين مطلب بايستى دربارهء وزارت قدرى به گفتگو بپردازيم . وزير واسطهء ميان سلطان و رعيّت است ازينرو لازم است كه در سرشت وى قدرى از طباع پادشاهان ، و قدرى نيز از طباع عوام وجود داشته باشد تا بتواند با هر يك از آن دو به قسمى رفتار كند كه همواره مورد قبول و ميلشان باشد ، و به هر حال امانت و درستى سرمايهء وزير است .
گويند : هر گاه سفير خيانت كند تدبير بيهوده گردد .
نيز گفتهاند : كسى كه به او دروغ گفته شود رأى و عقيدهاى نخواهد داشت .
نيز توانايى و شهامت براى وزير بسيار اهميّت دارد ، و هوشيارى و بيدارى و زيركى و دورانديشى از ضروريّات او به شمار مىآيد . نيز وزير از گشادگى دست و سفرهدارى بىنياز نيست ، زيرا بدين وسيله گردنها را در مقابل خود خم مىكند ، و سپاس مردم را به هر زبان كه باشد متوجّه خويش مىسازد . نيز نرمى و تحمّل و درنگ در كارها و بردبارى و وقار و پايدارى و نفوذ گفتار از چيزهايى است كه وزير ناچار است آن را دارا باشد .
چون ناصر لدين اللّه ، مؤيّد الدّين محمّد بن بزرقمّى را به وزارت برگزيد و
هامش
[ ( 1 - ) ] انبار : شهرى است در غرب بغداد كنار فرات ، و ايرانيان آن را فيروز شاپور مىناميدند ، ابو العباس سفاح آن را از نو ساخت و تا هنگام مرگ در آن جا سكونت داشت . ياقوت ، معجم البلدان .