كردى ، برگرداندن آن هرگز ميسّر نيست » .
وفات عبد الملك در سال هشتاد و شش بود ، و پس از وى پسرش وليد به فرمانروايى نشست .
وليد بن عبد الملك
وليد از حيث رفتار از بهترين خلفاى بنى اميّه نزد مردم شام بود ، وى مسجدهايى بنا كرد مانند مسجد دمشق و مسجد مدينه و مسجد اقصى ، نيز براى جذاميان جيره قرار داد ، و ايشان را از سؤال و كمك خواستن از مردم منع كرد ، و به هر بيمارى كه زمينگير بود يك خادم داد ، و به هر كورى يك عصاكش بخشيد .
وليد در زمان خلافت خود فتحهايى درخشان كرد ، از آن جمله فتح اندلس و كاشغر و هند بود . وى علاقهاى زياد به عمارات و ابنيه و ساختن آبگيرها و احداث مزارع داشت . در روزگار وى مردم چون به يك ديگر مىرسيدند پيوسته از ابنيه و عمارات سخن مىگفتند ، چنان كه در زمان خلافت برادرش سليمان كه به خوراك و زناشويى علاقهء زياد داشت هر گاه مردم به يك ديگر مىرسيدند دربارهء طعام و نكاح گفتگو مىكردند ، همچنين عمر بن عبد العزيز كه همواره به عبادت و تلاوت قرآن اشتغال داشت در زمان وى چون مردم به يك ديگر مىرسيدند از يك ديگر مىپرسيدند :
امشب ورد تو چيست ؟ از قرآن چه قدر حفظ دارى ؟ در ماه چه قدر نماز مىگزارى ؟
و چنان كه پيش از اين ياد شد اين مطلب از خواص سلطنت و فرمانروايى است .
وليد سخنانش همواره با لحن توأم بود ، و نحو را به خوبى نمىدانست . گويند روزى يكى از اعراب بر او وارد شد و به سبب قرابتى كه ميان او و وليد وجود داشت به دو نزديك شد ، وليد از او پرسيد ، « من ختنك » ( با فتح نون ) ، اعرابى گمان كرد وليد دربارهء ختنه از او پرسش مىكند ( يعنى مىپرسد چه كسى تو را ختنه كرده است ) پاسخ داد : يكى از اطبّا ، در اين هنگام سليمان برادر وليد به اعرابى گفت : امير المؤمنين