دو از روى يك اصل مشترك نقل شدهاند . اين نسخه با آنكه ما بين جلد اوّل و ثانى در كتابت فصل نموده و در آخر جلد اوّل ( ورق
b
75 ) نوشته : « تمام شد مجلّد ( كذا ! ) از تاريخ جهانگشاى جوينى » با وجود اين در آخر جلد ثانى ( ورق
a
160 ) نوشته : « تمام شد جلد اوّل بعون الملك الأجلّ » نسخهء حاضره چنان كه از تاريخ كتابتش واضح است در كمال جدّت و به منتهى درجه سقيم و مشحون از اغلاط فاحش است و تقريبا هيچ قابل انتفاع نيست و راقم سطور پس از آنكه آن را در تصحيح چند جزو از جلد اوّل به كار بردم بالأخره بر من محقّق شد كه اين نسخه مطلقا در تصحيح متن كمكى نخواهد كرد و جز تضييع وقت هيچ نتيجهاى نخواهد داشت . لهذا از اوايل جزو چهارم به كلّى از آن صرفنظر نمودم و از آن به بعد آن را به هيچ وجه به كار نبردم .
نسخهء ز
( SUPPLEMENT PERSAN 206 )
نسخهايست ناقص به قطع وزيرى به خطّ نسخ خوش و مشتمل بر 188 ورق « 1 » كه 376 باشد هر صفحهاى 21 سطر و داراى شش مجلس از صورتهاى معروف « به كار چينى » بسيار ممتاز اعلى است « 2 » . و تاريخ كتابت آن در شهر شوّال سنهء 841 است به قلم كاتبى موسم به ابو اسحاق بن محمّد بن احمد الصّوفى السّمرقندى ( ورق 41 ) . اين نسخه مشتمل است بر دو ثلث اخير از جلد دوّم ( ورق 42 - 114 ) و تمام جلد سوّم ( ورق
a
115 -
b
188 +
a
1 ) ، ولى جلد اوّل به تمامه و ثلث اوّل از جلد دوّم از آن ساقط است و بىمقدّمه شروع مىشود بدين كلمات : « پس اى يار موافق و دوست متّفق درين معانى اگر شبهه دارى الخ » در اوايل فصل معنون به « ذكر بقيّهء احوال سلطان سعيد محمّد و اختلال كار او » واقع در اواخر ثلث اوّل از جلد دوّم ( آ 444 ) ، و با آنكه اين نسخه نسبة قديم است مع ذلك به غايت سقيم و مشحون از اغلاط است .
اين نسخه به علاوهء اصل جهانگشاى مشتمل است ( ورق 1 - 41 ) بر رسالهء ديگر مجهولة الاسم از تأليفات علاء الدّين جوينى مصنّف كتاب كه شرح اجمالى آن با تلخيصى از آن سابقا در اين اوراق مذكور شد ( رجوع كنيد به صفحات 38 - 42 - 60 - 63 ) .
هامش
( 1 ) - ترتيب اوراق اين نسخه در صحّافى به هم خورده است و بايد 41 ورق اوّل كتاب ( ورقa1 -b41 ) را در آخر كتاب گذارد بعد از ورقb188 بلافاصله .
( 2 ) - اين صور واقع است در اوراقb30 ،a67 ،a101 ،a136 ،b140 ،a149 .