نسخهء آ
( SUPPLEMENT PERSAN 205 )
نسخهايست كامل و اصحّ و اقدم نسخ جهانگشاى محفوظه در كتابخانهء ملّى پاريس و نسخهء اساس است يعنى بناى طبع كتاب بر اين نسخه است بالأصالة . اين نسخه به قطع نيم ورقى بزرگ و به خطّ نسخ خواناى خوب و مشتمل است بر 174 ورق كه 348 صفحه باشد هر صفحهء 27 سطر . تاريخ كتابت اين نسخه در چهارم ذىالحجّه سنهء 689 است يعنى فقط هشت سال ( هشت سال تمام بدون يك روز كم و زياد ) بعد از وفات مصنّف كه در چهارم ذىالحجّه سنهء 681 واقع شد و عين عبارت ناسخ در آخر جلد سوّم اينست :
« تمام شد كتاب تاريخ جهانگشاى جوينى به فرّخى و پيروزى روز شنبه چهارم ذىالحجّه سنهء تسع [ و ] ثمانين و ستّمائة على يدى ( كذا ) العبد الضّعيف رشيد الخوافى و الحمد لوليّه و الصّلاة على نبيّه محمّد . »
و در پشت ورق اوّل كتاب خطوط عديده از مالكين مختلفهء آن كه در قرون متطاوله اين نسخه به نوبت در ملكيّت ايشان داخل شده است با امضاهاى ايشان مؤرّخ به سنوات 724 ، 727 ، 771 ، 775 ، 778 ، 780 ، 1113 ، 1136 ، 1162 و غيرها مرقوم است . و از جمله مالكين اين كتاب سلطان حسين بن سلطان منصور بن بايقرا ميرزا بن عمر شيخ بن امير تيمور گورگان متوفّى در سنهء 911 آخرين ملوك تيموريّهء ايران بوده است چنان كه از اين عبارت كه به خطّ خود ( ظاهرا ) در پشت نسخه نوشته است معلوم مىشود : « من كتب فقير امير حسين بن بيقرا ميرزا . » و اين نسخه با اين همه مزايا خالى از غلط نيست به خصوص در اسماء و اعلام مغولى و امثال و اشعار عربى كه غلط آن بيشتر از صواب است و در بسيارى از موارد تقريبا به كلّى غير منتفع به است . و ديگر آنكه اين نسخه به رسم بسيارى از نسخ قديمه غالب كلمات را كلّا او بعضا بدون نقطه نوشته است به خصوص در كلمات مشكوكه و اسماء مغولى و تركى يعنى مخصوصا در مواردى كه تنقيط كلمات بل ضبط حركات آنها در نهايت لزوم بوده است .