غوغائى برآوردند و تكبيرگويان او را بكشتند . و غزائى بزرگ مىپنداشتند « 1 » و از قبل قتل آن مسلمان ثوابى شگرف طمع مىداشت . آن قصد « 2 » فصد وريد آن قوم را سببى بود ، و آن حيف « 3 » حتف « 4 » تمامت جماعت را داعيهاى « 5 » : اذا حان اجل البعير حام حول البير « 6 » .
چون از آن حالت اعلام يافت « 7 » اعلام « 8 » به جانب سقناق تافت . و از اشتعال نايرهء « 9 » غضب ، جنود و عساكر را ياسا داد كه « 10 » از بام تا شام نوبت نوبت محاربت كنند . هفت روز بر آن جمله كه فرمان بود مواظبت نمودند و به قهر و قسر « 11 » آن را بگشادند و باب عفو و مسامحت « 12 » دربستند و به انتقام يك نفس نقش وجود اكثر ايشان را از جريدهء احيا « 13 » محو كردند . و امارت « 14 » آن موضع به پسر حسن حاجى مقتول داد تا بقايا را كه در زوايا مانده بودند جمع كند .
و از آنجا روان شدند و اوركند و بارجليغ كنت را مستخلص كرد و چون به زيادتى مكاوحتى « 15 » دست نيازيدند قتل عامّ نكردند .
و بعد از آن عازم اشناس گشتند . غلبهء جنود « 16 » اشناس رنود و اوباش بود . ايشان در جنگ و مقاتلت مبالغت نمودند . ازيشان بيشترى شهيد شدند .
اين اخبار و حالات چون به جند رسيد قتلغ خان امير اميران با لشكر بزرگ كه سلطان به محافظت آن موسوم كرده بود من نجا برأسه فقد ربح « 17 » را كار بست و چون مردان پاى برداشت و به شب پشت فرا داد « 18 » و روى در راه نهاد تا از جيحون عبره كرد . و از طريق بيابان متوجّه خوارزم شد . چون خبر جلاى « 19 » او و خلاى « 20 » جند از جند بديشان رسيد ،
هامش
خيرخواهى است ) .
( 1 ) - يعنى فكر مىكردند جنگ بزرگى كردهاند . ( غزا معمولا جنگى است كه با دشمنان دين صورت مىگيرد و اين كلمه بار اعتقادى دارد ) .
( 2 ) - فصد : رگ زدن .
( 3 ) - حيف : ستم .
( 4 ) - حتف : مرگ .
( 5 ) - داعيه : سبب .
( 6 ) - اذا . . . هرگاه زمان مرگ شتر برسد ، به دور چاه مىگردد . ناصر خسرو مىگويد :اشتر چو هلاك گشت خواهد * آيد به سر چه و لب جو( 7 ) - يعنى الش ايدى .
( 8 ) - اعلام : علمها ، پرچمها .
( 9 ) - نايره : آتش .
( 10 ) - معنى عبارت : از شدّت آتش غضبى كه در او شعله مىكشيد به لشكريان فرمان داد كه . . .
( 11 ) - قسر : كسى را به ستم به كارى داشتن ، اجبار .
( 12 ) - مسامحت : به نرمى رفتار كردن .
( 13 ) - جريدهء احياء : دفتر زندگان .
( 14 ) - امارت : حكومت .
( 15 ) - مكاوحت : باهم جنگيدن .
( 16 ) - غلبه جنود : بيشترين سربازان .
( 17 ) - من . . . هركسى سر خود را ( جان خود را ) نجات داد سود برده است .
( 18 ) - پشت فرا داد : فرار كرد .
( 19 ) - جلاء : ترك وطن كردن .
( 20 ) - خلاء : خالى كردن .