تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ بيهقى ( فارسي ) — صفحة 98

مساهمون:

ص٩٨
( 10 ) - آمدى : مىآمد ، ماضى استمرارى ( 11 ) - نظاره : بفتح اول نگريستن به چيزى و فارسيان به اين معنى بتشديد هم استعمال نمايند ( نقل از آنندراج ) ، در عربى نظاره بتشديد دوم بمعنى نگرندگان و نظركنندگان ( 12 ) - درپاشيدى : بضم اول مرواريد سخن نثار كردى ( 13 ) - شكر شكستى : شكر لفظ به دهان مىسود ( 14 ) - چه . . . چه : خواه . . . خواه ، حرف ربط دوگانه براى تسويه ( برابرى ) ( 15 ) - گزاف : بكسر اول بيهوده و هرزه و بىحساب ( 16 ) - قال . . . : فرمود خداى توانا و بزرگ و سخن او راست و درست است ( 17 ) - و زاده . . . : آيهء 247 سورهء بقره ( 2 ) ، و بفزود او را فراخى اندر دانش و تن و خداى بدهد پادشاهى آن را كه خواهد . ص 148 مجلد اول ترجمهء تفسير طبرى ، بتصحيح و اهتمام حبيب يغمائى ( 18 ) - سيرت : سيره و روش و طريقه - معنى جمله : رفتار ما با شما تا اين زمان چگونه است ؟ ( 19 ) - محابا : بضم اول فروگذاشت كردن ، مخفف محاباة مصدر باب مفاعله ، در سياق فارسى بيشتر بمعنى پروا و باك و ترس است ، حافظ فرمايد :
اى كه در كشتن ما هيچ مدارا نكنى * سود و سرمايه بسوزى و محابا نكنى
( 20 ) - ديلمان : در اينجا مقصود ديلميان يا ديالمه آل بويه كه بر رى فرمانروائى داشتند . ( 21 ) - هميشه باد : پيوسته بماناد ، جملهء معترضهء دعائى ( 22 ) - بر ما نشسته است : بر ما نهاده شده است و منسوب به اين دولت شديم ( 23 ) - غنوده‌ايم : بضم اول آرميده و آسوده‌ايم . ( 24 ) - عز . . . : ياد وى گرامى باد ( 25 ) - حرم : بضم اول و فتح دوم جمع حرمة بمعنى حرم مرد و اهل وى ( 26 ) - ضياع : بكسر اول جمع ضيعة بمعنى آب و زمين ( 27 ) - پدر ما : يعنى محمود ، عطف بيان سلطان ( 28 ) - ولايت : بكسر اول پادشاهى ، خرد بضم اول كوچك صفت آن ( 29 ) - نيمروز : بكسر اول سيستان ( 30 ) - مهمل : متروك و به خود فروگذاشته ، اسم مفعول از اهمال ( 31 ) - به واجبى : به سزا ، متمم قيدى - واجبى مركب از واجب ( صفت ) + ى مصدرى بمعنى وجوب و از اين قبيل است بخيلى و كريمى بمعنى بخل و كرم ( 32 ) - تمام ساخته : آراسته به تمام و كمال ، صفت مركب مفعولى لشكر موصوف - فعل آخر جمله بقرينهء فعل جملهء معطوف عليه حذف شده است . ص 18 ( 1 ) - آزمايش را : براى امتحان يا آزمون ( 2 ) - ريا : بكسر اول مأخوذ از رئاء عربى مصدر باب مفاعله بمعنى خلاف اعتقاد نمودن و خود را به نيكى به مردم نمودن و كارى براى ديدار كسى كردن - بىريا صفت طاعت ( 3 ) - شبهت : بضم اول شبهه بمعنى امرى كه در آن بخطا و صواب حكم نكنند ( 4 ) - نيكو داشت : فضل و احسان ، مصدر مرخم ( 5 ) - دريافتن : تلافى و تدارك ( 6 ) - را : حرف اضافه بمعنى براى ( 7 ) - عبرتى تمام : پندى كامل ( 8 ) - عشوه : بكسر اول و سكون دوم در اينجا بمعنى فريب ( 9 ) - پيكار :
تاريخ بيهقى ( فارسي ) — صفحة 98 | محمد بن حسين البيهقي