به خدا سوگند ، اين كفش ، براى من محبوبتر از حكومت بر شما است مگر آنكه حقّى را به پا دارم يا باطلى را از مان بردارم .
« هذا ماءُ آجِنُ وَ لُقْمَةٌ بَغَصُّ بِها آكَلُها » « 1 »
زمامدارى را به آبى كثيف و لقمهاى كه گلوگير انسان مىشود ، تشبيه مىكند .
اميرمؤمنان عليه السلام در پايان خطبهء « شِقْشِقيّه » هدف خود را از پذيرش زمامدارى بيان كرده است :
« سوگند به آن خدايى كه دانه را شكافت و انسان را آفريد ، اگر نه اين بود كه جمعيّت بسيارى گراگردم را گرفته ، و با وجود ياوران ، حجّت تمام شده ، و اگر نبود عهد و پيمانى كه خداوند از دانشمندان گرفته كه در برابر شكم بارگى ستمگران و گرسنگى ستمديدگان ، سكوت نكنند ، من مهار شتر خلافت را بر روى كوهانش مىافكندم ، و آخر آن را با جام اوّلش سيراب مىكردم . . . » « 2 »
امام عليه السلام در اين سخنان ، دو اصل مهم را براى به دست گرفتن حكومت مطرح كرده است :
نخست حضور و استقبال مردم و اعلام پشتيبانى از حكومت ، و ديگرى برقرارى عدالت و جلوگيرى از ستم .
نخستين اقدامات امام عليه السلام
اميرمؤمنان عليه السلام پس از آنكه كار بيعت خاتمه يافت ، سياست آيندهء خود را به منظور تحقّق بخشيدن به اهداف خويش از پذيرش حكومت - اعلام كرد . خطوط و مواد اين سياست يك امر اتّفاقى و ناگهانى نبود كه اميرمؤمنان عليه السلام همان روز آن را ابداع كرده باشد ، بلكه مجموعهء برنامه و روش رسول خدا صلى الله عليه و آله بود كه از وحى و قرآن سرچشمه مىگرفت .
كارهايى كه از نظر اميرمؤمنان عليه السلام اولويّت و فوريّت داشت شامل سه قسمت بود :
- نصب كارگزاران صالح
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه ، خ 5
( 2 ) - نهج البلاغه ، خ 3 ، « ؟ ؟ الجنة ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ حصون الحاضر ، و قيام الحجة بوجود الناصره ، و ما اخذ الله على العلماء الا ؟ ؟ ؟ على ؟ ؟ ؟ / ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ مظلوم