گذشتگى نداشتند . امّا پس از رخداد عاشورا ، كار دگرگون شد - تذكار زمين كربلا ، كه به خون فرزند پيامبر آغشته بود و يادآورى عطش سخت وى و پيكرهاى نزديكانش كه در اطراف او روى زمين ريخته بودند ، كافى بود كه عواطف سستترين مردم را به هيجان در آورد و روحها را غمگين كند ، چنان كه نسبت به رنج و خطر حتى مرگ ، بى اعتنا شوند . « 1 »
استاد نيكلسن هم مىگويد :
حادثهء كربلا حتى مايهء پشيمانى و تأسف امويان شد ؛ زيرا اين واقعه شيعيان را متّحد كرد و براى انتقام حسين همصدا شدند و صداى آنان در همه جا و مخصوصاً عراق و بين ايرانيانى كه مىخواستند از نفوذ عرب آزاد شوند ، انعكاس يافت . « 2 »
فيليپ حتى مىنويسد :
فاجعهء كربلا سبب جان گرفتن و بالندگى شيعه و افزايش هواداران آن مكتب گرديد ، به طورى كه مىتوان ادعا كرد كه آغاز حركت شيعه و ابتداى ظهور آن روز دهم محرّم بود . « 3 »
8 - تزلزل دولت اموى
علّامه مجلسى مىفرمايد :
اگر خوب تأمّل كنى ، در خواهى يافت كه حسين عليه السلام خود را فداى دين جدّش كرد و اركان حكومت اموى متزلزل نشد مگر پس از عاشورا ، و كفر و گمراهى مردم ظاهر نشد ، مگر بعد از شهادت او ؛
هامش
( 1 ) - تاريخ سياسى اسلام ، حسن ابراهيم حسن ، ترجمهء ابوالقاسم پاينده ، ج 1 ، ص 3652 .
( 2 ) - همان .
( 3 ) - تاريخ العرب ، فليپ حتى ، قسم 3 ، ص 251 .