كودكان انقلابيّون را براى مرعوب ساختن ديگران زندانى مىكردند ، وسعت اين زندانها و كثرت زندانيان خود دليل ديگرى است بر ژرفاى ضدّيّت تودهء مسلمانان با دربار اموى . در اين دوره ، مبارزهء خونين ضدّ اموى يك لحظه متوقف نشد و مدتها حكّام و مردم ، هر دو را مشغول داشت ، به طورى كه مردم هر وقت در مسجد و يا كوچه و بازار و مجلس به هم مىرسيدند ، جز گزارش اين مبارزات و مخالفتها سخنى بر زبان نمىآوردند ، سخن همه از اين بود كه ديروز چه كسى را اعدام كردهاند و امروز كه را به دار مىآويزند ، فلانى را چگونه زدند يا سر بريدند يا پيش از اعدام چگونه شكنجه كردند ؟
آوردهاند كه در دورهء استاندارى حجّاج بن يوسف در كوفه ، يكصد و بيست هزار تن به كشتن رفتهاند و هنگام مرگش رقم زندانيان به پنجاه هزار مرد و سى هزار زن و دختر مىرسيده است .
اينها همه بر نتايج شگرف و آثار عظيم و درخشان قيام طف دلالت دارد ؛ چرا كه نتيجهء قطعى آن بود . « 1 »
اينها همه از پيامدهاى قيام عاشورا است .
7 - عظمت يافتن مكتب تشيّع
اين قيام خونين نه تنها مورد اعجاب و تحسين مورخان اسلام واقع گرديد ، بلكه مستشرقان و بعضى اسلام شناسان اجنبى نيز آن را حركتى عظيم و تحسينبرانگيز دانستند .
پرفسور براون مىگويد :
. . . گروه شيعه يا طرفداران على عليه السلام به قدركافى ، هيجان و از خود
هامش
( 1 ) - انقلاب تكاملى اسلام ، ص 862 - 863 .