يهوديّه معروف مىباشد . شهرهاى مهمّ آن منطقه انبار و فارياب و كلار است .
در خور ذكر است كه منطقهء وسيعى از شمال شرقى ايران كه شامل بخشى از افغانستان و تركمنستان و ديگر كشورهاى شمال خراسان مى باشد ، در قديم كلًّا به « خراسان » معروف بوده است .
صاحب معجمالبلدان سپس مىنويسد : « و بِه ا قُتِلَ يَح يَى بنُ زَيْد بْنِ عَ لِى بْنِ ا لْح سَ يْن بْنِ عَ لِى بْنِا بى طالِبٍ رَ ضِى اللَّهُ عَنْهُ » ؛ يعنى در جوزجان ، يحيى فرزند زيد بن على بن الحسين عليه السلام ، كشته شد . « 1 »
شعر كثير نهشلى دربارهء يحيى نيز اشاره به همين مطلب دارد كه مىگويد :
« سَ قى مُزْنُ السَّحابِ اذَا اسْتَقَلّتْ * مَصارِعَ فِتْيَةٍ بِا لْج وزْجانِ . » « 2 »
هنگامى كه ابر باراندار ، بالا رفت ، قتلگاه جوانانى را در جوزجان سيراب كرد .
دعبل خزاعي نيز در شعر خود به قبر او اشاره كرده گويد :
« وَ قَ بْر بِارْضِ ا لْج وزْجانِ مَح لُّهُ وَ قَ بْر بِبا خَم را لَدَى الغُرُبات . . . » « 3 »
قبرى در سرزمين جوزجان و قبر ديگرى از خاندان پيامبر در « باخمْرا » « 4 » دور از وطن است .
لازم به ذكر است كه نام استان جوزجان و مزار شريف در افغانستان ، معروف و قبر يحيى ، مشهدى با جلالت و مورد زيارت و عنايت شيعيان
هامش
( 1 ) - معجمالبلدان ، ياقوت حموى ، ج 2 ، ص 182 .
( 2 ) - همان .
( 3 ) - همان ، ج 1 ، ص 316 .
( 4 ) - مكانى بين كوفه و واسط ، محل جنگ ابراهيم بن عبدالله بن حسن بن على عليه السلام با منصور عباسى ، همان .