بعد از احراق غلات و تاخت و تالان بادغيسات و توابع و لواحق آن عنان عزيمت به تسخير و تصرّف قلعهء ماروچاق « 1 » و « 2 » نهب و غارت آن ولايت انعطاف داده در حوالى قلعه بار اقامت گشادند . و خسرو سلطان حاكم ماروچاق به اتّفاق غازيان قلعه دار ، ابواب قلعه را بر روى آرزوى آن گروه مكروه « 3 » بسته دست جرأت و جلادت به دفع و رفع آن جماعت بىعاقبت گشودند و با آنكه در طريق قلعهدارى قدم جرأت از قلعه بيرون نهادن و با دشمنان « 4 » داد معارضه و [ 21 ] مقاتله دادن از راه و رسم سپاهىگرى « 5 » بسيار دور است ، امّا « 6 » غيرت و حميّت [ و ] جگردارى غازيان حصارى را هر روزه به عزم جنگ و طلب نام و ننگ از قلعه بيرون مىآورد و بعد از آنكه به شعلهء « 7 » تيغ جانستان و سنان آتشافشان خرمنسوز حيات جمعى از اوزبكان بىايمان مىگرديدند قرين فتح و نصرت رخت معاودت به جانب قلعه مىكشيدند و چون مدّت محاصره به دوازده روز كشيده دست سعى و اهتمام خود را از گريبان كنگرهء حصار و دامن خاكريز « 8 » قلعه كوتاه ديدند و دم تيغ جرأت ايشان بر سنگ جرأت و جلادت غازيان فيروز جنگ خورده ، خرد بشكست به ناچار طريق معاودت پيموده جل بر گاو هزيمت بستند .
و همچنين فوجى گزين از آن طايفهء بىدين به انديشهء آنكه در برابر قلعهء بالامرغاب « 9 » به بناى قلعهاى متين و حصنى « 10 » حصين پرداخته آن قلعه را مقابل كوب « 11 » قلعهء بالا مرغاب سازند روى فتنه و فساد به سوى بالا مرغاب نهادند و مقارن آن خسرو سلطان مذكور از شرّ و شور آن جماعت كمفرصت آگهى يافته از
هامش
( 1 ) . ماروچاق مروچاق : در شمال هرات قرار دارد . ايالت هرات در شمال مشتمل است بر تمام قسمت جنوبى حوزهء رود مرغاب كه عبارت باشد از بالا مرغاب و مروچاق و پنجده و بادغيس . ( سازمان ادارى ، ص 196 )
( 2 ) . الف ، ب : در .
( 3 ) . الف ، ب : « مكروه » ندارد .
( 4 ) . الف ، ب : دشمنان او .
( 5 ) . ب : سپاهگرى .
( 6 ) . ب : و ما .
( 7 ) . الف ، ب : مشعل .
( 8 ) . ب : خاك زير .
( 9 ) . بالا مرغاب : مرو كوچك يا مرو بالا را چنان كه مقدسى و جغرافىنويسان ديگر گويند ، ايرانيان بالامرغاب مىگفتند . ( جغرافياى تاريخى ، ص 431 )
( 10 ) . ب : حصن .
( 11 ) . الف ، ب : آن قلعه مقابل را سركوب .